Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi (AYBÜ), kuruluşundan itibaren eğitim-öğretim ve araştırma fonksiyonlarının yanı sıra toplumsal fayda üretimini kurumsal kimliğinin ayrılmaz bir parçası olarak benimsemiştir (AYBÜ KİDR 2016, AYBÜ KİDR 2020, AYBÜ KİDR 2025)[cite: 4, 6, 11]. 2016 yılından 2025 yılına kadar yayımlanan Kurum İç Değerlendirme Raporları (KİDR) incelendiğinde; kurumun toplumsal katkı yaklaşımının başlangıçta araştırma-geliştirme ve öğrenci kulüpleri ekseninde yürütülen gönüllü etkinliklerden, zamanla "dörtlü sarmal" (Üniversite-Sanayi-Devlet-Toplum) modeline ve nihayetinde 2025–2029 Stratejik Planı ile 5 ana hedef ve 18 performans göstergesine sahip, yönerge ve koordinatörlük düzeyinde kurumsallaşmış bir kalite güvence ekosistemine dönüştüğü görülmektedir (AYBÜ KİDR 2018, AYBÜ KİDR 2024, AYBÜ KİDR 2025)[cite: 3, 4, 9].

A. Yönetişim ve Politika Dönüşümü

Üniversite, 2016–2018 döneminde toplumsal katkıyı ağırlıklı olarak araştırma merkezleri (REKMER, DİLMER, Geleneksel Tıp vb.), Kuzey Ankara bölgesel kalkınma vizyonu ve dış paydaş protokolleri üzerinden yürütmüştür (AYBÜ KİDR 2016, AYBÜ KİDR 2018)[cite: 9, 11]. 2019 ve 2020 yıllarında 2020–2024 Stratejik Planı ile birlikte "Kamu İdareleri, Özel Kuruluşlar ve Sivil Toplum Örgütleriyle İş Birliğine Girerek Toplumsal Sorumluluk Projelerine Katkıda Bulunmak" müstakil bir stratejik amaç (Amaç 4) olarak sisteme dahil edilmiştir (AYBÜ KİDR 2019, AYBÜ KİDR 2020)[cite: 6, 8]. 2021 ve 2022'de dörtlü sarmal yaklaşımı resmî Toplumsal Katkı Politikası olarak ilan edilmiş (AYBÜ KİDR 2021, AYBÜ KİDR 2022)[cite: 2, 7]; 2024'te hazırlanan ve 2025'te yürürlüğe giren 2025–2029 Stratejik Planı ile süreç 5 hedef ve 18 gösterge ile yükseköğretime model olacak bir izleme yapısına kavuşturulmuştur (AYBÜ KİDR 2024, AYBÜ KİDR 2025)[cite: 3, 4].

2025 yılı Temmuz ayında Senato tarafından kabul edilen Toplumsal Katkı Yönergesi ile Toplumsal Katkı Koordinatörlüğü kurulmuş, koordinasyon kurulu ve birim temsilcilikleri atanarak yıllardır KİDR raporlarında iyileştirmeye açık yön olarak belirtilen kurumsal çatı eksikliği tamamen giderilmiştir (AYBÜ KİDR 2025)[cite: 4].

B. Dijitalleşme ve İzleme Mekanizmaları

2016–2020 döneminde etkinlik ve kalite verileri ORVİKS ve İKOS yazılımları üzerinden takip edilirken (AYBÜ KİDR 2019, AYBÜ KİDR 2020)[cite: 6, 8], etkinliklerin kategorik olarak toplumsal katkı bağlamında etiketlenememesi önemli bir eksiklik olarak belirlenmiştir (AYBÜ KİDR 2022, AYBÜ KİDR 2023)[cite: 1, 2]. 2024 yılında %90'ı tamamlanan ve 30 Temmuz 2025 tarihinde tam sürümü devreye alınan Event AYBÜ (Etkinlik Yönetim Sistemi) ile etkinliklerin onay, duyuru, salon rezervasyonu, hedef kitle eşleştirmesi, geri bildirim ve öğrencilerin ders dışı etkinliklerden AKTS kredisi kazanımı tam dijitalleşmiştir (AYBÜ KİDR 2024, AYBÜ KİDR 2025)[cite: 3, 4].

C. Performans Göstergelerinin Yıllara Göre Seyri

*2023 yılındaki düşüş, 6 Şubat depremleri sonrası bahar döneminde çevrim içi eğitime geçilmesinden kaynaklanmıştır (AYBÜ KİDR 2023)[cite: 1].

4. Toplumsal Katkı

AYBÜ, 2025-2029 Stratejik Planı kapsamında bilimsel kapasitesini toplumun ihtiyaçları doğrultusunda ve paydaşlarla iş birliği içinde etkin biçimde kullanmayı temel amaçlarından biri olarak belirlemiştir (AYBÜ KİDR 2025)[cite: 4]. Bu doğrultuda; toplumun gelişimine yönelik eğitim ve farkındalık etkinliklerinin artırılması [H1], akademik çıktıların kamu ve sivil toplumla bütünleştirilmesi [H2], sosyal sorunlara yönelik çalışmaların güçlendirilmesi [H3], dezavantajlı gruplara dönük iş birlikleri ve hizmetlerin geliştirilmesi [H4] ile sağlıklı yaşama yönelik faaliyetlerin yaygınlaştırılması [H5] hedefleri çerçevesinde toplumsal katkı çalışmaları yürütülmektedir (AYBÜ KİDR 2025)[cite: 4]. Kurum genelinde gerçekleştirilen bu faaliyetler 18 performans göstergesi aracılığıyla izlenmektedir (AYBÜ KİDR 2025)[cite: 4]. Toplumsal Katkı Yönergesi hazırlanmış, Toplumsal Katkı Koordinatörlüğü kurulmuş ve Event AYBÜ sistemi 30.07.2025'te yenilenerek hizmete alınmıştır (AYBÜ KİDR 2025)[cite: 4]. Yıl içinde sosyal sorumluluk projesi 66'ya, kulüp sayısı 138'e, sosyal-kültürel faaliyet sayısı 821'e ulaşmıştır (AYBÜ KİDR 2025)[cite: 4].

D. TOPLUMSAL KATKI

Toplumsal Katkı Yönergesi 08.07.2025 tarihli ve 2025/14/03 sayılı Senato kararıyla kabul edilmiş; 18.07.2025 tarihinde Koordinatör görevlendirilmiştir (AYBÜ KİDR 2025)[cite: 4]. AİLEMER Erasmus+ KA154-YOU projesini başlatmış, Esenboğa Külliyesinde Kızılay Butik Mağazası açılmış, İTOTAM ve TOBBUYUM ile tahkim protokolleri yapılmıştır (AYBÜ KİDR 2025)[cite: 4]. YÖK Engelsiz Üniversite Turuncu Bayrak ödülü alınmış; Çubuk'ta Türkiye'nin ilk Tıbbi Sülük Üretim Merkezi faaliyete geçirilmiştir (AYBÜ KİDR 2025)[cite: 4].

4. Toplumsal Katkı

Sosyal sorumluluk projeleri sayısı 53 olarak gerçekleşmiş, dezavantajlı gruplara yönelik faaliyet sayısı 19'a, kulüp sayısı 130'a, sosyal-kültürel faaliyet sayısı 657'ye çıkmıştır (AYBÜ KİDR 2024)[cite: 3]. 2025-2029 Stratejik Planı'nda toplumsal katkı için 4 hedef ve 16 performans göstergesi tanımlanmıştır (AYBÜ KİDR 2024)[cite: 3]. Scimago Societal Rank sıralamasında üniversite dünya genelinde 3.698'den 2.219'a yükselmiştir (AYBÜ KİDR 2024)[cite: 3]. Toplumsal Katkı Yönergesi hazırlanarak Mevzuat Komisyonu'na iletilmiş; Event AYBÜ sistemi %90 tamamlanmıştır (AYBÜ KİDR 2024)[cite: 3].

4. Toplumsal Katkı

Sosyal sorumluluk projelerinin sayısı 53 olarak gerçekleşmiştir (AYBÜ KİDR 2023)[cite: 1]. Dezavantajlı gruplara yönelik faaliyet sayısı 15 olmuş; kulüp sayısı 122'ye, SEM eğitim alan kişi sayısı 4.903'e çıkmıştır (AYBÜ KİDR 2023)[cite: 1]. 6 Şubat depremleri sonrası Sivil Savunma arama kurtarmaya katılmış, Hatay'da hasar tespit çalışmaları yürütülmüş, Çubuk KYK yurtlarında depremzede çocuklara 2 anasınıfı açılmış ve "Afetlere Hazırlık ve Mağdurlara Destek" kategorisi kurumsal alanlara eklenmiştir (AYBÜ KİDR 2023)[cite: 1]. Diş Hekimliği Merkezi 75.733 hastaya bakmıştır (AYBÜ KİDR 2023)[cite: 1].

4. Toplumsal Katkı

Üniversite Senatosu ve Yönetim Kurulu'nun belirlediği 9 alanda faaliyetler yürütülmüş, 39 sosyal sorumluluk projesi tamamlanmıştır (AYBÜ KİDR 2022)[cite: 2]. SEM eğitim saati 27.010, eğitim alan kişi sayısı 4.318 olmuştur (AYBÜ KİDR 2022)[cite: 2]. AYBÜ Teknoloji Geliştirme Bölgesi kurulmuş, MAN A.Ş. ile protokol yapılmış, FAO ortaklığında ReCAYBÜ projesi yürütülmüş, 500 dönüm arazide hububat ekimi ve Burkina Faso Hatıra Ormanı oluşturulmuştur (AYBÜ KİDR 2022)[cite: 2]. Dış paydaş başarı algısı %61,2 olarak ölçülmüştür (AYBÜ KİDR 2022)[cite: 2].

D. TOPLUMSAL KATKI

Pandemi koşullarında çevrim içi platformlar ve BAP destekli sağlık projeleriyle topluma hizmet sürdürülmüştür (AYBÜ KİDR 2021)[cite: 7]. Esenboğa Yerleşkesi için "Sıfır Atık Temel Seviye Belgesi" alınmıştır (AYBÜ KİDR 2021)[cite: 7]. Keçiören'de tahsis edilen binada AYBÜ Diş Hekimliği Uygulama ve Araştırma Merkezi hasta kabulüne başlamıştır (AYBÜ KİDR 2021)[cite: 7]. Çubuk'ta Hippoterapi Uygulama ve Araştırma Merkezi engelli bireylere at terapisi hizmeti vermeye başlamıştır (AYBÜ KİDR 2021)[cite: 7]. Hukuk Fakültesi 10 uzman arabuluculuk eğitimiyle 298 kişiye sertifika vermiş; İslami İlimler TV YouTube kanalı ve İSLAMER seminerleri başlatılmıştır (AYBÜ KİDR 2021)[cite: 7]. Sincan Belediyesi ile Türk Musikisi Müzik Akademisi protokolü imzalanmıştır (AYBÜ KİDR 2021)[cite: 7].

D. TOPLUMSAL KATKI

2020–2024 Stratejik Planı ile Amaç 4 doğrudan toplumsal sorumluluk olarak belirlenmiş; Danışma Kurulu Yönergesi çıkarılmıştır (AYBÜ KİDR 2020)[cite: 6]. Kuzey Ankara bölge kalkınmasında Pursaklar, Çubuk, Akyurt ve Kalecik ilçelerine odaklanılmıştır (AYBÜ KİDR 2020)[cite: 6]. Sosyal Politikalar ve Sivil Toplum Çalışmaları UAM kurulmuştur (AYBÜ KİDR 2020)[cite: 6]. TÜBİTAK 2242, 2204-A ve 2204-B yarışmalarının Ankara bölge koordinatörlüğü üstlenilmiştir (AYBÜ KİDR 2020)[cite: 6]. Covid-19 salgınında PRC cihazları Sağlık Bakanlığı ve TÜSEB kullanımına tahsis edilmiştir (AYBÜ KİDR 2020)[cite: 6]. Faaliyetler İKOS ve ORVİKS üzerinden izlenmiştir (AYBÜ KİDR 2020)[cite: 6].

D. TOPLUMSAL KATKI

Aile ve Toplum Çalışmaları UAM ile Ankara Araştırmaları UAM kurulmuş, Sürekli Eğitim Merkezi yeniden yapılandırılmıştır (AYBÜ KİDR 2019)[cite: 8]. Esenboğa Külliyesi engelsiz kampüs ilan edilmiş, Dumansız Kampüs projesi başlatılmış ve "Geleceğe Nefes" kapsamında 4.000 fidan dikilmiştir (AYBÜ KİDR 2019)[cite: 8]. İhtiyaç sahibi öğrencilere ücretsiz kıyafet sağlayan "AYBÜ GARDROP" açılmış; Pursaklar'da Şehit Kütüphanesi kurulmuştur (AYBÜ KİDR 2019)[cite: 8]. Üniversite genelinde 555 ulusal ve uluslararası etkinlik yapılmıştır (AYBÜ KİDR 2019)[cite: 8].

D. TOPLUMSAL KATKI VE SOSYAL SORUMLULUK

2014–2018 Stratejik Planı'ndaki toplumsal sorumluluk misyonu çerçevesinde faaliyetler yürütülmüştür (AYBÜ KİDR 2018)[cite: 9]. REKMER, KOSGEB ile ortaklaşa girişimcilik eğitimleri düzenlemiş (AYBÜ KİDR 2018)[cite: 9]; Çubuk'ta mantar ve sülük yetiştiriciliği fizibilite projeleri, Şereflikoçhisar'da Tuz Gölü turizm projeleri desteklenmiştir (AYBÜ KİDR 2018)[cite: 9]. 85 öğrenci kulübü faaliyet göstermiş; BAP kapsamında evde bakım hastaları, kadına yönelik şiddet ve arabuluculuk konularında toplumsal araştırma projeleri tamamlanmıştır (AYBÜ KİDR 2018)[cite: 9].

TOPLUMA HİZMET VE DIŞ PAYDAŞ İLİŞKİLERİ

Esenboğa Külliyesi 1. Etabı (80.000 m²) hizmete girmiştir (AYBÜ KİDR 2017)[cite: 10]. Üniversite-sanayi iş birliği kapsamında Teknopark Ankara faaliyete geçmiş; 61 öğrenci kulübü kurulmuştur (AYBÜ KİDR 2017)[cite: 10]. Dış paydaşlarla ortak bilimsel ve kültürel iş birliği amacıyla 196 protokol imzalanmıştır (AYBÜ KİDR 2017)[cite: 10]. Çubuk Yerleşkesi'nde Hippoterapi Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne 5 at tahsis edilerek tedavi amaçlı altyapı hazırlanmıştır (AYBÜ KİDR 2017)[cite: 10]. YÖKAK dış değerlendirme süreci geçirilmiştir (AYBÜ KİDR 2017)[cite: 10].

TOPLUMSAL SORUMLULUK VE İLK KURUMSAL POLİTİKALAR

Üniversitenin ilk KİDR raporunda misyon bileşenlerinden biri "Toplumsal Sorumluluk: Bireysel aydınlanma ve toplumsal gelişime yardımcı olan faaliyetleri desteklemek, yerel ve ulusal kalkınmaya hizmet edecek projeler geliştirmek ve toplumsal sorunlarda çözüm ortağı olmak" olarak tanımlanmıştır (AYBÜ KİDR 2016)[cite: 11]. 2014-2018 Stratejik Planı çerçevesinde teknolojik ve sosyal araştırma çıktılarının toplum menfaatine uyarlanması, şehir kalkınmasına öncülük edilmesi hedeflenmiştir (AYBÜ KİDR 2016)[cite: 11]. Çubuk Belediyesi ile agat taşı fizibilite projesi yürütülmüş, REKMER ve Göç Politikaları UAM kurulmuştur (AYBÜ KİDR 2016)[cite: 11].