Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nin bilimsel sorumluluğunda yürütülen kazı çalışmaları, Ankara’nın Esenboğa Yerleşkesi yakınındaki Melikşah Köyü’nde bulunan Roma dönemine ait kaplıca hamamının tarihî dokusunu gün yüzüne çıkardı. Anadolu Medeniyetleri Müzesi Başkanlığı'nın desteğiyle 2024 yılında başlatılan arkeolojik çalışmalar, 2025 yılında da aralıksız devam etti. Arkeolojik bulgulara göre, üç tarafı ana kaya ile çevrili olan hamam yapısının Roma döneminde inşa edildiği, sonrasında Bizans ve Osmanlı dönemlerinde de kesintisiz şekilde kullanıldığı belirlendi. Hamam, altıgen planlı bir havuz ve ona bağlı su tahliye kanalları ile dikkat çekiyor. Yapının çevresine büyük taş bloklarla örülmüş duvarlar inşa edilmiş.
1974 yılına kadar Melikşah köyü sakinleri tarafından aktif olarak kullanılan hamam, sıcak suyun başka bir noktaya çekilmesiyle terk edilmiş ve zamanla toprak ve büyük taşlarla dolmuştu. Giriş kısmındaki duvarların yıkılması sonucu havuzun dolduğu, tahliye kanallarının ise toprak altında kaldığı tespit edildi. 2024 ve 2025 yıllarında yürütülen çalışmalar sonucunda, havuz bölümündeki dolgu tamamen kaldırılarak zemine kadar temizlendi. Su tahliyesini sağlayan kapalı ve açık kanalların da toprak altından çıkarılmasıyla birlikte yapı, kullanıldığı son haliyle gün yüzüne çıkarıldı.
Kazı çalışmalarında Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyemiz Doç. Dr. Yusuf Albayrak bilimsel sorumluluğu üstlendi. Albayrak liderliğindeki ekip, yapı çevresinde kazıların devam edeceğini ve restorasyon süreciyle hamamın ilk inşa edildiği hâle yaklaştırılacağını belirtti. Buluntular, dönemsel sürekliliği gözler önüne serdi. Kazılar sırasında elde edilen arkeolojik buluntular, hamamın yalnızca Roma değil, aynı zamanda Bizans ve Osmanlı dönemlerinde de kullanım gördüğünü belgelemektedir. Bu durum, yapının çok katmanlı tarihî sürecini ortaya koyarak bölgenin kültürel miras değeri açısından önemini artırmıştır.
