Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nin kuruluş amaçları ve misyonunu, Türkiye'nin çağdaş ve gelişmiş eğitim sistemine katkıda bulunmak üzere eğitimi, araştırmayı ve topluma hizmeti birleştirmek oluşturmaktadır. Üniversite, bilimsel bilgi üretmek, yenilikçi çalışmalara öncülük etmek, teknoloji geliştirmek ve öğrencilerini ulusal ve uluslararası düzeyde donanımlı bireyler olarak yetiştirmeyi hedeflemektedir. Bölgesel ve ulusal kalkınmaya katkı sağlamak, sosyal ve ekonomik gelişmeye destek olmak da üniversitenin misyonları arasında yer almaktadır. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nin tarihi, amaç ve misyonları ile örtüşmekte, tarihten getirdiği özelliklerini bünyesinde somutlaştırmaktadır.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi adını büyük Osmanlı sultanlarından Yıldırım Bayezid'ten almıştır. Yıldırım Bayezid Osmanlı devleti'ni idari ve hukuki bakımdan bürokratik bir düzene kavuştururken merkezi bir ülke konumuna da getirmiş, devletin nüfuzunu genişletmiştir. Bu bakımlardan babası 1. Murat ile torunu Fatih Sultan Mehmet gibi kurucu bir figür olmuştur.
Üniversite, Hititlerden başlayarak klasik dönemde batı-doğu yönündeki ana yol ile ana yoldan Ankara'ya uzanan güzergah üzerinde konumlanmakta, Evliya Çelebi başta olmak üzere Osmanlı ve yabancı seyyahların hatıralarında not ettikleri bir coğrafyada bulunmaktadır.
Üniversitenin kurulduğu bölge Esenboğa, Büğdüz ve Akyurt arasında kalan Mekke ve Medine'ye vakfedilmiş tarihi Haremeynü'ş-Şerifeyn Vakfı'na komşu, kökü 600 yıl öncesine ulaşan Dumlupınar Köyü'nün sınırları içerisinde yer almaktadır. Kayı boyuna mensup oymaklar tarafından kurulan Dumlupınar Köyü Osmanlılar döneminde bir timar olup buradaki ekonomik birimin hak sahibi aynı zamanda Ankara Kalesi'nin mustahfızlarındandır. Dumlupınar Köyü tarih boyunca yerli halkın yanı sıra Balkanlar ve Kafkaslardan gelen göçmeler tarafından da iskan edilmiş bir tarihe sahip olup bu zengin yapı şimdi sınırları içinde kurulmuş olan Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nin öğrencileriyle sürdürülmektedir.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümleri çerçevesinde 6005 sayılı kanunla 2010 yılında Ankara’da kurulmuş 5. devlet üniversitesidir. Üniversitemizde eğitim öğretim 2011-2012 ders yılında başlamıştır. Tıp Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hukuk Fakültesi, Siyasal Bilimler Fakültesi, İşletme Fakültesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi ve Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi'nin yanı sıra Yabancı Diller Yüksekokulu ile Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü ve Fen Bilimleri Enstitüsü Üniversitemizin ilk akademik yapıları arasında yer almaktadır. Bu dönemde Esenboğa Külliyesi henüz inşa edilmediğinden Ankara içinde Ulus, Cinnah, Bilkent ve Etlik yerleşkelerinde eğitim görülmüştür. Merkez yerleşke olarak tasarlanan Esenboğa Külliyesi ise 2016 yılında tamamlanarak 2 Aralık 2016 tarihinde eğitimin hizmetine sunulmuş, farklı konumlardaki fakülte ve idari birimler ise 2019 tarihine değin Esenboğa Külliyesi'ne taşınmıştır.
Üniversitemiz hem Türkiye'den hem de 112 farklı ülkeden gelen öğrencilerle uluslararası bir yapıya sahiptir ve 2025 itibarıyla 15 fakülte, 5 enstitü, meslek yüksekokulları ve araştırma merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitemiz tüm Ankara'yı kapsayacak şekilde ve tarihi arkaplanını hatırlatacak ölçüde Esenboğa Külliyesi, Bilkent Yerleşkesi, Çubuk Yerleşkesi, Cinnah Yerleşkesi, Etlik Ovacık Yerleşkesi, Varlık Yerleşkesi, Milli İrade Yerleşkesi, 15 Temmuz Şehitleri Yerleşkesi ve Tuz Gölü Yerleşkesi'nden oluşmaktadır.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi bilim geleneğinin zengin birikimini günümüze taşımayı ve bilimsel araştırma ve projeler aracılığıyla insanlık yararına katkılar sağlamayı amaçlamaktadır. Toplumsal ve bilimsel işlevlerini yerine getiren, yükseköğretimde modern ve gerçekçi yaklaşımlar benimseyen üniversitemiz, hem akademik hem de toplumsal sorumluluklarını yerine getiren köklü bir kurum kimliğine sahiptir.