Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) tarafından desteklenen ve Türkiye’den İsveç’e gerçekleşen ilk göçün 60. yılı vesilesiyle hazırlanan “İsveç Türk Diaspora Atlası” yayımlandı. Fakültemiz Sosyoloji Bölümü öğretim elemanlarından Arş. Gör. M. Mustafa İyi, Atlas’ın hem proje yürütücülüğünü hem de editörlüğünü üstlendi.
1965’li yıllarda Türkiye’den İsveç’e uzanan göç hareketi, misafir işçilerin bireysel yolculuklarıyla başlamış; zamanla kalıcı bir toplumsal yapıya dönüşerek bugün dördüncü kuşağa ulaşan güçlü bir Türk diasporasının oluşmasını sağlamıştır. Hem Türkiye ile kültürel bağlarını sürdüren hem de İsveç toplumunun sosyal, kültürel ve ekonomik yaşamına önemli katkılar sunan İsveç Türk diasporası, YTB’nin diasporaya yönelik çalışmalarının da öncelikli alanlarından birini oluşturmaktadır.
Bu çerçevede hazırlanan İsveç Türk Diaspora Atlası, 60 yıllık göç hafızasını akademik bir derinlikle ele alan, kapsamlı ve çok boyutlu bir çalışma niteliği taşımaktadır. Atlas, misafir işçilikten kurumsal bir diasporaya dönüşen topluluk yapısını, sosyal, ekonomik, kültürel ve politik yönleriyle bütüncül bir bakış açısıyla analiz etmektedir.
Söyleşiler, Atlas’ın editörü Arş. Gör. M. Mustafa İyi tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, İsveç’te farklı alanlarda faaliyet gösteren Türk toplumu mensuplarından 33 kişiyle görüşülmüş, bu görüşme dökümleri daha sonra yine hocamız tarafından metin hâline getirilerek kitaba kazandırılmıştır. Ayrıca hocamız, Atlas’ın birinci bölümünde yer alan “Misafir İşçiden Diasporaya: Yeni Kuşaklar, Dönüşümler ve Gündemler” başlıklı makalesinde; 1960’lı yıllardaki misafir işçilik döneminden başlayarak bugün İsveç toplumunun ayrılmaz bir parçası hâline gelen Türk topluluğuna uzanan süreci kapsamlı ve analitik bir çerçevede ele almaktadır.
Toplam 13 bölümden oluşan Atlas, alanında uzman akademisyenler tarafından kaleme alınmış 10 makale, İsveç’te yaşayan vatandaşlarla yapılmış 33 söyleşi ve kapsamlı bir Türkiye–İsveç ilişkileri tarihçesi içermektedir. Çalışma, “Misafir İşçilikten Diasporaya”, “Türkiye-İsveç İlişkilerinin Tarihi”, “İşçi Mescitlerinden Diaspora Camilerine”, “Örgütlenme ve Sivil Toplum”, “Diasporada Dayanışma”, “Eğitim, Ana Dil ve Çok Dillilik”, “Siyasal Katılım”, “İslam Düşmanlığı”, “Kültür, Sanat ve Spor”, “Medya, Girişimcilik ve Mutfak”, “Bakım Hizmetleri ve Sağlık”, “Defin” ve “Gelecek” gibi başlıklarla İsveç Türk diasporasının çok katmanlı yapısını ayrıntılı biçimde ortaya koymaktadır.
YTB, bu atlasla okurları; öncü işçilerin hikâyelerinden diasporanın İsveç’te kurumsallaşma sürecine, Türk kültürünün kuşaklar arası aktarımından diasporanın başarı öykülerine, genç kuşakların kimlik ve aidiyet perspektiflerinden kişisel arşivlerdeki fotoğraflara uzanan zengin bir yolculuğa davet etmektedir.
AYBÜ İTBF olarak, fakültemiz öğretim elemanı Arş. Gör. M. Mustafa İyi’nin editörlüğünü yürüttüğü bu önemli çalışmanın yayımlanmasından ötürü kendisini tebrik ediyoruz.
