Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Horizon Europe programının FUTURAL proje çağrısı kapsamında destek almaya hak kazandı. “KEEP-GREEN” adlı proje, yangın riski yüksek doğal alanlarda önleyici tedbirlerin geliştirilmesine yönelik bilimsel analiz ve yöntemler sunmayı amaçlıyor.
Bilimsel temelli erken uyarı yöntemleri geliştirilecek
Tam adı, “Weighting and Ranking the Forestry Places According to the Wildfire Occurrence Potential (Ormanlık bölgelerin yangın çıkma potansiyeline göre ağırlıklandırılması ve öncelik sırasına göre sıralanması)” olan proje, orman yangınına açık bölgelerdeki riski bilimsel olarak değerlendirmeyi ve buna bağlı olarak karar vericilere etkili önleme stratejileri sunmayı hedefliyor.
Çalışma üç aşamada yürütülecek
1 Haziran 2025 tarihinde başlayan ve 12 ay süreyle yürütülecek olan proje, üç temel aşamadan oluşuyor:
• İlk aşamada, yangın riski taşıyan bölgelerin belirlenmesi amacıyla Coğrafi Bilgi Sistemleri (GIS) kullanılarak veri toplanacak.
• İkinci aşamada, Çok Kriterli Karar Verme (MCDM) yöntemleriyle bu alanlar yangın potansiyeline göre sınıflandırılacak.
• Üçüncü ve son aşamada ise geliştirilen yöntemler pilot bölgelerde test edilerek uygulanabilirlikleri değerlendirilecek.
Pilot uygulama Bosna-Hersek’te gerçekleştirilecek
KEEP-GREEN projesinde, pilot uygulama bölgesi olarak Bosna-Hersek sınırları içerisindeki Čapljina Belediyesi ile Hutovo Blato Doğa Parkı seçildi. Artan sıcaklık, kuraklık ve insan etkileri nedeniyle yüksek yangın riski taşıyan bu bölgelerde yürütülecek çalışma, elde edilen bulgularla karar vericilere somut öneriler sunmayı hedefliyor.
AYBÜ yürütücülüğünde disiplinlerarası bir ekip çalışıyor
Projenin akademik koordinatörlüğünü Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Gerçek Budak ve araştırmacı Vildan Tezcan üstleniyor. Proje, mühendislik, çevre bilimleri ve afet yönetimi gibi farklı disiplinlerden uzman akademisyenlerin katkısıyla yürütülüyor.
Projede AYBÜ’nün yanı sıra CIRP - Center for Investments and Entrepreneurship Development da paydaş olarak yer alıyor. Yerel düzeyde Bosna-Hersek’ten Čapljina Belediyesi ve Hutovo Blato Park Müdürlüğü de sağlayacakları desteklerle projede çalışmaların iş birliğiyle yürütülmesini amaçlıyor. Proje ortakları, veri paylaşımı, saha analizleri ve karar destek sistemlerinin geliştirilmesi gibi konularda birlikte hareket edecek.
Yangınla mücadelede önleyici yaklaşım ön planda
KEEP-GREEN projesi yalnızca müdahale yöntemlerine değil, yangınların önceden tespitine, ekosistemlerin korunmasına, can ve mal güvenliğinin artırılmasına ve müdahale maliyetlerinin azaltılmasına odaklanıyor. Ayrıca projenin çıktılarının, yalnızca Bosna-Hersek değil, iklim değişikliği kaynaklı yangın riski taşıyan tüm ormanlık bölgeler için örnek teşkil etmesi bekleniyor.
