Rapor

“Türkiye’deki yabancı uyruklu öğrenci sayısının son yıllarda ciddi ölçüde artmış olması okul ortamlarının kültürel ve sosyal yapısını dönüştürmüştür. Buna bağlı olarak Türk eğitim sisteminin yabancı öğrencileri dikkate alarak dönüşümünün sağlanması önemli bir konu haline gelmiştir. Buradan hareketle çalışmada Türkiye’deki yabancı uyruklu çocukların eğitimine yönelik kuramsal tartışmalar temelinde olası uygulamalar ve politika önerileri sunulmuştur. Yapılan incelemeler neticesinde teorik tartışmaların travma, dil becerileri, kültürleşme süreçleri, dışlanma, ön yargı ve uyum başlıklı sorun alanlarına odaklandığı görülmüştür. Bu başlıklar çalışmada önerilen uygulama ve politikaların da çerçevesini belirlemiştir. Bu kapsamda çalışmanın temel politika önerileri kapsayıcı ve çok kültürlü eğitim ortamları, eğitim personelinin mesleki gelişimi, ön yargı-zorbalık-dışlama pratikleri, travmatik deneyimler, Türkçe/ana dil becerileri ve kültürleşme süreçlerine yöneliktir."

“İçinde bulunduğumuz çağda artarak devam eden iç çatışmalar, iklim değişikliği, doğal afetler, yoksulluk, açlık, savaşlar, salgın hastalıklar gibi nedenlere bağlı olarak yaygın göç hareketliliklerine tanık olunmaktadır. Göç eylemi gerçekleştikten sonra göç yönetiminin en önemli önceliği göçmenlerin göç ettikleri topluma uyum sağlayabilmeleri için atılacak adımlardır. Göçmenlerin göç ettikleri topluma uyum sağlayabilmeleri için olası müdahaleler, ülkelerin iç ve dış dinamiklerine değerlerine göre farklılıklar göstermektedir. Bunun neticesinde farklılaşan uyum modellerinin ortaya çıktığı görülmektedir. Bu durumun somut bir örneği olarak cumhuriyetçi değerleri temel aldığı iddiasıyla kendi göçmen uyum modelini geliştiren Fransa dikkat çekmektedir."

“AYBÜ-GPM olarak ilk versiyonunu 1 Mart 2023 tarihinde yayımladığımız Deprem Sonrası Göç ve İnsan Hareketlilikleri: Durum Değerlendirme Raporu’nun güncel ikinci versiyonunu yayımlamak aradan geçen zaman içindeki gelişmeler nedeniyle bir ödeve dönüştü. Gerek güncellenen sayılar ve veriler gerekse kamu politikalarına yönelik yeni tartışmalar ışığında geliştirilen öneriler ortaya çıktı. Bu rapor konunun her yönüne dair bir iddia taşımasa da göç ve insan hareketlilikleri açısından bütüncül bir perspektif ortaya koymayı amaçlamaktadır. Gerek dağınık olan bilgilerin bir araya getirilmesi gerekse bu bilgilerin sevk edeceği istikametlere dair bir motivasyon oluşturması amacı ile hazırlanan raporun ikinci versiyonun hem konu üzerine yapılan tartışmalara bir zemin oluşturması hem de geliştirilecek kamu politikalarına bir katkı sunması temenni edilir."

“Depremlerin etkisi çok geniş bir alanı kaplamakla beraber yıkıcı ve akut etkisinin 11 şehir üzerinde yoğunlaştığı görünmektedir. Bu şehirlerden dördü (Adana, Gaziantep, Hatay ve Şanlıurfa) iki milyonun, ikisi (Diyarbakır ve Kahramanmaraş) ise bir milyonun üzerindeki şehirlerdir. Depremin doğrudan yıkıcı etkisinin hissedildiği illerde kayıtlı görünen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı nüfusu 14.013.196’dır. Bu sayı 85.279.553 olan Türkiye nüfusunun %16,43’üne tekabül etmektedir ve Türk nüfusunun 1/6’sının depremden doğrudan etkilendiğine işaret etmektedir. Diğer taraftan deprem bölgesinde yaşayan toplam nüfusun içerisinde Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan çeşitli statülerdeki yabancı uyrukluların varlığı da göz ardı edilemeyecek seviyededir. Yapılan tartışmalarda bölgedeki yabancı nüfusun varlığı genel olarak ihmal edilmektedir."

“Bulunduğu yerde yaşadığı savaş, kıtlık, doğal afet vb. felaketler neticesinde zorunlu göç ile ülkelerini terk etmek durumunda kalan insanlar, çeşitli dezavantajlar yaşamaktadır. Bu durum haliyle insanların sosyal ve özel hayatlarına da yansımaktadır. Çeşitli riskleri bünyesinde barındıran bu kitle ile çalışmak farklı ve daha profesyonel bir beceri gerektirmektedir. Oldukça dinamik ve sosyolojik bir saha olan göç sahasında, yapılan hemen hemen bütün çalışmalarda, göçmenlerle sağlıklı iletişim kurmak adına tercümana ihtiyaç duyulmaktadır. Göçmen profili ve sahanın zorluğu göz önünde bulundurulduğunda ise bu sahada görev alan tercümanlar farklı sebeplerden dolayı zorluklar yaşamaktadırlar.”

“Türkiye coğrafi konumu nedeniyle göç ve insan hareketlilikleri açısından “nev’i şahsına münhasır” bir durumdadır. Son yıllarda Türkiye’nin göç karakterine, transit özelliğinin yanında hedef ülke olma özelliği de eklenmiştir. Bu açıdan Türkiye’de düzenli insan hareketlilikleri kadar düzensiz hareketlerin ve uluslararası koruma arayışlarının da artış eğiliminde olduğu görülmektedir. Türkiye’nin yaşadığı sosyo-ekonomik değişim ve dönüşümün sonucu olarak ortaya çıkan “çekici” özelliklerin yanında menşe ülkelerdeki “itici” faktörler de göçmenlerin Türkiye’ye yönelmesine neden olmaktadır.”

“Bu araştırma raporu Kasım 2018 ve Mayıs 2019 tarihleri arasında Türkiye’de yaşayan yaklaşık 1900 Suriyeli arasında titizlikle hazırlanmış ve uygulanmış nicel yöntemlere dayalı bir saha araştırmasına dayanmaktadır. Nicel saha verileri Suriyelilerin yoğun olarak bulunduğu 6 şehirdeki (İstanbul, Ankara, Konya, Şanlıurfa, Gaziantep, Hatay ve ilçelerinde) 21 mahallede hane halkı ziyaretlerine dayalı yüz yüze görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Saha çalışmalarının verileri üç kavram etrafında analiz edilmiştir; göç etme arzusu, (kaynak, meskûn ve hedef ülkeler hakkındaki) algı ve göç etme kabiliyeti. Dolayısıyla sadece makro ve mezo seviyede değil, göç etme imkanını harekete geçirebilecek mikro seviyedeki faktörlerin de göz önünde bulundurulması gerektiği düşünülmüştür. Katılımcıların %53’ü gelecekte Türkiye’de yaşamak istediğini belirtmektedir. Mevcut koşullar altında neredeyse hiçbir Suriyelinin dönmesini beklemek gerçekçi görünmemektedir. Ancak Suriyeli katılımcıların %29’u başka bir ülkede, %22’si ise Avrupa’daki bir ülkede yaşamak istediğini ifade etmiştir."

“Turkey is the world’s major receiving country for Syrian refugees. Although many have moved on to the European Union and other regions of the world, and some have returned to Syria, there are currently between 2.7 million (estimates) and 3.6 million (official figure) Syrians living in Turkey under a temporary protection scheme. In addition, there are about 350,000 refugees of other nationalities under international protection in Turkey, as well as several hundred thousand irregular immigrants. This Research Note is based on a survey among about 1,900 Syrians in Turkey conducted between November 2018 and May 2019. We found that 53% of the participants would like to live in Turkey in the future. Under current conditions, hardly anyone considered returning to Syria a realistic option. However, 29% agreed that they would like to live in a country other than Syria or Turkey; 22% aspired to move on to a European country.”

“Eski ata yurdu olarak Orta-Asya Cumhuriyetleri’nden Türkiye’ye tarihin çeşitli zamanlarında ve farklı sebepler ile pek çok göç olduğunu biliyoruz. Bunların içerisinde Kazaklara dair yapılmış çalışmaların tatmin edici sayı ve seviyede olduğunu söylemek güç olmakla beraber bu konuda yapılmış birkaç akademik çalışmanın konuya dair önemli bir literatür oluşturduğunu söylemeliyiz. L.N. Gumilev Avrasya Milli Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Nurlan Baigabylov’un merkezimiz adına hazırladığı “Türkiye’de Kazak Diasporası” başlıklı araştırma raporunun bu konuda önemli bir katkı sunacağını umuyoruz. Dr. Baigabylov Türkiye’de yaşayan Kazaklar üzerine yapılmış çalışmaları taradığı bu değerli çalışmasında Türkiye’ye Kazakistan’dan tarih boyunca gelmiş Kazakları ve yerleştikleri yerlerin izlerini de sürüyor.”

“AYBÜ Göç Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezinin (GPM) yürüttüğü Türkiye’de Suriyelilere Yönelik Toplumsal Mesafe başlıklı bu araştırma Haziran-Temmuz 2017 tarihleri arasında Ankara, Gaziantep ve Uşak illerinde 632 kişinin katılımıyla gerçekleştirildi. Araştırmacılar tarafından bilimsel yöntem ve tekniklere dayalı olarak geliştirilen soru formları yardımıyla yerli halktan toplanan verilerden onların konuya bakış açısı betimlenerek durum tespiti yapılmıştır. Türkiye’deki Suriyelilerin sorunlarını Türk toplumunun gözünden okumanın gerekliliğinden hareketle bu çalışmanın odağı Türkiye’de Suriyelilere yönelik toplumsal mesafeyi tartışmaktır”

“İran, Türkiye’nin en uzun kara sınırına sahip olduğu komşularından biri olarak önemini her zaman korumuştur ve insan hareketlilikleri açısından son derece önemli bir kaynak ve geçiş ülkesidir. 2017 yılında Türkiye’ye giriş çıkış yapan uyruklar sıralamasında 2,5 milyona yakın sayıda insanın İran’dan Türkiye’ye giriş yaptığı görülür. İranlılar, oturma, çalışma ve öğrenci gibi çeşitli türlerde ikamet izni alan uyruklar arasında her yıl ilk on içerisinde yer alır. Sadece düzenli değil, düzensiz ve uluslararası koruma başvuru istatistiklerinde de İran uyruklular üst sıralarda bulunmayı sürdürmektedir. Bir kaynak ülke olmanın ötesinde, doğudan batıya yönelmiş, Avrupa’ya geçmek ya da Türkiye’de kalmak isteyen düzensiz göçmenler açısından da İran son derece önemli bir konuma sahiptir. Özellikle düzensiz göçmen istatistiklerinde üst sıralarda bulunan Afganistan ve Pakistan gibi daha doğudan yola çıkanların en önemli geçiş güzergahı da İran topraklarından geçer."

“2011 yılının Nisan ayında Hatay – Öncüpınar kapısından 254 kişilik ilk Suriyeli kafile geldiğinde, gelenlerin sayısının üç yıl sonra 1,5 milyona, altı yıl sonra ise 3,5 milyona erişeceğini hiç kimse tahmin edemezdi. Aradan geçen yedi yılın sonunda Suriyelilerin ne zaman ülkelerine dönecekleri ya da dönüp dönemeyecekleri bilinmez bir soru olarak önümüzde duruyor. Türkiye, Suriye krizinin ilk çıktığı günlerden bugüne kadar “açık kapı” politikası uyguladı. Türkiye, 2015 yılının başı itibarı ile dünyanın en büyük mülteci stok ülkesi haline gelmesine rağmen ortaya çıkan krizi yönetme iradesinden vazgeçmedi. Giderek artan sığınmacı sayısına rağmen yabancılara ve iltica mevzuatına dair yasal düzenlemelere 2013 yılının ortasında hız verdi. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’ndan sonra çeşitli alanları düzenleyen yönetmelikler ardı ardına çıkarıldı ve yasal boşluklar önemli ölçüde giderildi."

"Uluslararası öğrenciler daha iyi bir eğitim alma, farklı bir kültür tanıma, dil öğrenme, sosyalleşme gibi çeşitli nedenlerle başka bir ülkede eğitim görmeyi tercih etmektedir. Türkiye’de son yıllarda uluslararası öğrenci sayısı artmakta olup; İranlı öğrencilerin de Türkiye’deki üniversitelere ilgi gösterdiği ve İran’ın eğitim için Türkiye’yi seçen ülkelerin başında geldiği söylenebilir. Eğitim için farklı ülkelerden gelen öğrenciler ise dil başta olmak üzere kültür, yaşam tarzı, beslenme gibi konulardaki farklı alışkanlıkları nedeniyle sosyal ilişkilere uyum süreçlerinde çeşitli sorunlarla karşılaşmaktadır. Bu çalışmada, Ankara’da tahsil hayatlarını sürdüren İranlı üniversite öğrencilerinin Türkiye’de yaşamış oldukları sorunların hangi noktalarda yoğunlaştığı araştırılmıştır. Bu sorunlardan hareketle, öğrencilerin Türkiye’ye gelme motivasyonları ile beklentilerinin karşılanıp karşılanmadığı, Türkiye’de yaşamaya devam etme veya dönme isteklerinin nasıl olduğu üzerine tartışılmıştır."

"This report examines student mobility from various countries and regions to Turkey with regard to the trends, rationales, policies implemented by Turkey’s higher education institutions (HEIs) and the outcomes of the scheme. The report addresses the representatives of Turkey’s higher education (HE) and stakeholders in HEIs to propose measures to increase Turkey’s attractiveness as a destination country. It may also benefit governments, education institutions, students and families in source countries from which international students hail to receive education in Turkey. The report is based on the review of the literature and research on globalisation, internationalisation of higher education (IoHE) and student mobility vis-`a-vis the implications of these processes for Turkey.

"This report applies above mentioned insights to a critical examination on the impact of the Rohingya refugees on their host community. In doing so, this report uses primary and secondary data sources through a historicist approach. Application of secondary data sources and scrutinizes of them suggest that Rohingya refugees cause a social and political degradation at different levels in Bangladesh such as environment degradation, militancy, social unrest, intra-state conflict and uneasiness in Bangladesh’ relationship with Myanmar and India. However, researchers think that a state-sponsored persecution with different styles at different times by Myanmar military had forced Rohingyas to enter into Bangladesh which normally requires a brief discussion on the way how Rohingya Muslims of Arakan became refugees in Bangladesh."

"Despite the fact that Pakistan is not a party to the 1951 Convention Relating to the Status of the Refugee and its 1967 Protocol relating to Refugee Status, it has been housing largest number of Afghan refugees since Soviet invasion of Afghanistan in 1979. According to the United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) the number of registered Afghan refugees in Pakistan by 2014 was 1.61 million.1 Additionally there are nearly 1 million undocumented Afghans refugees living in Pakistan. 2 Although, the number of Afghan refugees in Pakistan has remained variable under the protracted exodus due to civil wars ensuing to the Soviet invasion of Afghanistan as well as repatriations under the regime changes (collapse of communist regime 1992) and the United States (US) and its allies’ intervention following the September 11, 2001 terrorists attacks (hereafter 9/11) on the US to Afghanistan, today, Pakistan continues to host the largest number of Afghan refugees comparing to any other country around the world."