Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) tarafından desteklenen ve Türkiye’den İsveç’e gerçekleşen ilk göçün 60. yılı vesilesiyle hazırlanan İsveç Türk Diaspora Atlası yayımlandı. Atlas’ın proje yürütücülüğü ve editörlüğü, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Göç Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdür Yardımcımız M. Mustafa İyi tarafından üstlenildi.
1965’li yıllarda Türkiye’den İsveç’e uzanan göç hareketi, misafir işçilerin bireysel yolculuklarıyla başlamış; zamanla kalıcı bir toplumsal yapıya dönüşerek bugün dördüncü kuşağa ulaşan güçlü bir Türk diasporasının oluşmasını sağlamıştır. Hem Türkiye ile kültürel bağlarını sürdüren hem de İsveç toplumunun sosyal, kültürel ve ekonomik yaşamına önemli katkılar sunan İsveç Türk diasporası, YTB’nin diasporaya yönelik çalışmalarında da öncelikli alanlardan birini oluşturmaktadır.
Bu çerçevede hazırlanan İsveç Türk Diaspora Atlası, 60 yıllık göç hafızasını akademik bir derinlikle ele alan, kapsamlı ve çok boyutlu bir çalışma niteliği taşımaktadır. Atlas, misafir işçilikten kurumsal bir diasporaya dönüşen topluluk yapısını; sosyal, ekonomik, kültürel ve politik boyutlarıyla bütüncül bir bakış açısıyla analiz etmektedir.
Atlas kapsamında yer alan söyleşiler, editör M. Mustafa İyi tarafından gerçekleştirilmiştir. İsveç’te farklı alanlarda faaliyet gösteren Türk toplumu mensuplarından 33 kişiyle yapılan görüşmeler, daha sonra metinleştirilerek esere kazandırılmıştır. Ayrıca Atlas’ın birinci bölümünde yer alan “Misafir İşçiden Diasporaya: Yeni Kuşaklar, Dönüşümler ve Gündemler” başlıklı makalede; 1960’lı yıllardaki misafir işçilik döneminden başlayarak bugün İsveç toplumunun ayrılmaz bir parçası hâline gelen Türk topluluğuna uzanan süreç, kapsamlı ve analitik bir çerçevede ele alınmaktadır.
Toplam 13 bölümden oluşan Atlas; alanında uzman akademisyenler tarafından kaleme alınmış 10 makale, İsveç’te yaşayan vatandaşlarla yapılmış 33 söyleşi ve kapsamlı bir Türkiye–İsveç ilişkileri tarihçesini içermektedir. Çalışma; “Misafir İşçilikten Diasporaya”, “Türkiye–İsveç İlişkilerinin Tarihi”, “İşçi Mescitlerinden Diaspora Camilerine”, “Örgütlenme ve Sivil Toplum”, “Diasporada Dayanışma”, “Eğitim, Ana Dil ve Çok Dillilik”, “Siyasal Katılım”, “İslam Düşmanlığı”, “Kültür, Sanat ve Spor”, “Medya, Girişimcilik ve Mutfak”, “Bakım Hizmetleri ve Sağlık”, “Defin” ve “Gelecek” başlıklarıyla İsveç Türk diasporasının çok katmanlı yapısını ayrıntılı biçimde ortaya koymaktadır.
YTB tarafından desteklenen bu çalışma, okurları; öncü işçilerin hikâyelerinden diasporanın İsveç’te kurumsallaşma sürecine, Türk kültürünün kuşaklar arası aktarımından diasporanın başarı öykülerine, genç kuşakların kimlik ve aidiyet perspektiflerinden kişisel arşivlerde yer alan fotoğraflara uzanan zengin bir yolculuğa davet etmektedir.
AYBÜ Göç Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi olarak, göç ve diaspora çalışmalarına disiplinlerarası bir perspektifle yaklaşmaya; başta akademik çevreler olmak üzere karar alıcılar ve politika yapıcılar için nitelikli bilgi üretmeye ve bu alanlarda yürütülen çalışmalara katkı sunmaya devam edeceğiz.
İsveç Türk Diaspora Atlası’na buradan erişebilirsiniz.
