Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Enstitüsü
|

İnsani Yardım Çalışmaları Tezsiz Yüksek Lisans Programı (Türkçe)

Amaç ve Kapsam

Günümüzde mevcut sosyoekonomik farklılıklar, ulusal ve uluslararası gelir dağılım eşitsizliklerinin artışı ve doğal afetler gibi konular insani yardımın önemini artırmaktadır. İnsani yardım çalışmalarının uygulamada olduğu kadar teoride de desteklenen çalışmaların varlığı elzemdir. İnsani yardım çalışmalarına yönelik akademik çalışmalar dünyada birçok ülkede varlığını sürdürmektedir. Türkiye’de de insani yardım sahasındaki tecrübenin akademik bir altyapı ile desteklenmesi ve insani yardım politikalarını şekillendirmeye yönelik akademik birikimin oluşması temel amaçlardır.

Bu program ile Türkiye’deki ve dünyadaki insani yardım çalışmalarının sonuç ve etki analizlerinin gerçekleştirilmesi ve mevcut işleyişin derinlemesine değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Böylece ulusal ve uluslararası karşılaştırmaların yapılarak akademik zeminde uygulamaların iyileştirilmesi amaçlanmaktadır. Program kapsamında insani yardım alanında 151 yıllık geçmişi bulunan Türk Kızılay’ın operasyonel tecrübesi ve birikiminden de yararlanılacaktır. Yüksek lisans programı öğrencilerinin vaka çalışmaları, saha ziyaretleri, araştırma konularının seçiminde ve gerçekleştirilmesinde Kızılay ile işbirliği geliştirilecektir.

Program kapsamında Türkiye’deki insani yardım çalışmalarının sonuç ve etki analizlerinin yapılması hedeflenmektedir. Ayrıca insani yardım çalışmaları alanında gönüllü olan ve profesyonelleşmek isteyen kişilere alt yapı oluşturulması hedeflenmektedir. Buna yönelik olarak insani yardım alanında akademik kariyer yapmak isteyen öğrenciler ve hali hazırda insani yardım alanında çalışan sivil toplum uzmanları ve bürokratlar programın hedef kitlesini oluşturmaktadır.

Programın bir diğer hedefi de gerçekleştirilecek yayınlar ve çalışmalar ile dünyadaki insani yardım literatürüne Türkiye’den yapılacak olan katkıların artırılmasıdır. Ayrıca Türkiye insani yardım ve kalkınma politikalarına yönelik gerçekleştirilen akademik birikimle kültürel diplomasi ve afet diplomasisi alanlarında uluslararası arenada Türkiye’nin model ülke olması hedeflenmektedir.

İnsani Yardım Yüksek Lisans Programı, siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler, iktisat, işletme, mühendislik, sosyoloji, tarih ve halk sağlığı gibi bilim dalları ile etkileşim içinde bulunan disiplinlerarası bir yüksek lisans programı olarak düşünülmüştür. Program, küresel insani yardım gündemini bütüncül ve disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alacaktır. Özellikle Türkiye’nin çevre ülkelerine yoğunlaşarak, insani yardım meselelerinin ekonomik, tarihi, siyasi, askeri, dış politika, kültürel ve sağlık boyutlarını içeren bir yüksek lisans programı olması öngörülmektedir.

Tezsiz Yüksek Lisans Derecesi Almak İçin Gerekli Olan Toplam Kredi Sayısı İle Alınması Gereken Zorunlu Ve Seçmeli Dersler

İnsani Yardım Yüksek Lisans Programı Tezsiz ve Türkçe olarak düşünülmüş; verilecek her dersin Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği’ne dayanılarak dersler 8 AKTS’dir. Buna ek olarak bitirme projesi 30 (otuz) AKTS’dir. Her bir dersin AKTS değeri aşağıda verilmektedir. Öğrenciler, programdan mezun olabilmek için, en az 90 AKTS’yi başarılı bir şekilde tamamlamalı ve öngörülen diğer koşulları yerine getirmelidirler.

İnsani Yardım programını başarıyla tamamlayabilmek için, 10 ders ve bitirme projesini başarıyla bitirmek zorundadır.

Ders İçerikleri

Zorunlu Dersler

İYA 501 İnsani Yardım Çalışmalarında Araştırma Teknikleri (8 AKTS)

İnsani yardım çalışmalarında araştırma teknikleri dersinde öğrencilerin alandaki klasik ve güncel tartışmaları, taramaları, alan yazındaki teori, araştırma ve uygulamaları kendi araştırma ya da müdahalelerinde kullanabilmeleri ve yapılan çalışmaları yöntemsel ve ilgili istatistiksel analizler bağlamında değerlendirmeleri istenecektir.

İYA 503 Teoriden Pratiğe İnsani Yardım (8 AKTS)

Dersin amacı öğrencilerin insani yardım alanındaki temel kavramlara, kurumlara ve tartışmalara vakıf olmasını sağlamaktır. İnsani yardım alanının disiplinlerarası yönünü sunarak insani yardım alanında akademik, mesleki kariyer yapmak isteyen öğrencilere alandaki temel bilgilerin aktarılması hedeflenmektedir.

İYA 505 İnsani Yardım ve Küresel Ekonomi (8 AKTS)

Dersin amacı dünya ve Türkiye ekonomisinin kronik sorunlarını insani yardım çerçevesinde tespit etmek ve derinlemesine incelemektir. İnsani yardım perspektifi ile ele alınan Türkiye ekonomisinin temel gelişimi, ekonomi politikası kararlar ve pratik sonuçları, sektörel gelişme ve yapı, Türkiye ve dünya ekonomisi bağlamında uygulanan ekonomi politikalarının değerlendirilmesi, dünya ekonomisi içinde Türkiye’nin yerinin belirlenmesi, dış ticaret ve sermaye hareketlerindeki gelişmeler, finansal serbestleştirme sürecinde Türkiye ekonomisi, finansal serbestleştirmenin sonuçları ile dünyadaki ve Türkiye’deki güncel ekonomik konular bu dersin içeriğini oluşturmaktadır.

Seçmeli Dersler

İYA 502 Türkiye'nin Kamu diplomasisi ve İnsani Yardım Faaliyetleri (8 AKTS)

Derste insani yardım kavramının anlamı ve terminolojik çerçevesi ortaya konularak insani yardım olgusunun tarihsel arka planı belirtilecektir. Bu çerçevede insani yardım kavramının uluslararası ilişkiler alanındaki teorik çerçevesine genel hatlarıyla değinilecektir. Bu bağlamada etkili olan aktörler, faktörler, ilgili kurumlar ve güncel sorunların öğrencilere kavratılmasına çalışılacaktır. Bu temel çerçeve ortaya konduktan sonra, öğrencilerin Türkiye’nin kamu diplomasisi ve uluslararası insani yardım faaliyetlerini detaylı bir şekilde anlaması, araştırması ve güncel olayları yorumlamaları sağlanacaktır.

İYA 504 Halk Sağlığı ve İnsani Yardım (8 AKTS)

Öğrencileri halk sağlığı ve insani yardım kavramının çerçevesi ve önemi konusunda bilgilendirmeyi amaçlayan halk sağlığı ve insani yardım insani afetler, afet türleri, afetlerden korunma gibi konularda öğrencilere halk sağlığı bakış açısı ile sağlığın korunması anlayışını kazandırmayı hedeflemektedir. Göç kavramı ve halk sağlığına etkileri, insani krizlerin yönetimi ve kriz koordinasyonu, insani yardımların içeriği, kapsamı ve lojistiği, halk sağlığının temel çalışma alanı olan sağlığın korunması bakış açısının insani krizlere uyarlanması, insani krizlerde temel insani gereksinimler olan barınma, beslenme ve su kullanımı, insani krizlerde bireylere yönelik insani yardım faaliyetleri kapsamında ruh sağlığı ve psiko-sosyal bakım, cinsel sağlık ve üreme sağlığı ve acil sağlık hizmetleri, uluslararası sağlık mevzuatı, örgütler ve küresel sağlık güvenliği konuları dersin kapsamını oluşturmaktadır.

İYA 506 İnsan Hareketlilikleri ve İnsani Yardım (8 AKTS)

Dersin amacı insan hareketlilikleri sosyolojisi alanında farklı saha tecrübelerini göç sosyolojisi kavramları ve kuramlarıyla analiz edebilme kabiliyeti kazanmaktır. İnsan hareketliğinde temel kavramlar, tartışmalar, tarihi ve güncel olgular, insani yardım ile insani hareketlilik arasındaki etkileşim dersin kapsamını oluşturmaktadır.

İYA 508 İnsani Yardım ve Sosyal Hizmet (8 AKTS)

Bu dersin amacı; insani kriz durumlarında sosyal hizmetin bilgi, beceri ve değerlerinden nasıl yararlanılabileceğini afet, risk, kriz, incelenebilirlik, direnç ve güçlenme gibi kavramlara referansla anlamaktır. Öğrencilerin bu dersin kazanımları ile afet ve kriz durumlarında bireyle çalışma, grupla çalışması ve toplumla çalışma düzeylerinde sosyal hizmet müdahalesinde bulunmaları beklenir.

İYA 509 İnsani Yardım ve İnsan Hakları (8 AKTS)

Bu ders, insan hakları ve insani yardım kavramlarını analiz etmeyi ve incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda ayrıca bu ders, insan hakları kavramı, önemi ve felsefi temelleri, T.C. Anayasası ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde düzenlenen insan hakları, insani yardım kavramının önemi ve felsefi temelleri, insani yardım ve insan hakları arasındaki ilişki hakkında bilgi verilmesini amaçlamaktadır.

İYA 510 Sosyoekonomik Haklar ve Kalkınma (8 AKTS)

Dersin amacı kalkınma, insan hakları, demokrasi, bireysel özgürlükler ve hukukun üstünlüğü arasındaki organik ilişkilerden yola çıkarak; öğrencilerin az gelişmişliğin çıkmazları konusunda yeni bir perspektif geliştirmelerini sağlamaktır. Ayrıca öğrenciler tarafından iktisadi kalkınmanın sadece sanayileşme, teknolojik gelişme veya milli gelirin artması gibi dar kapsamlı bir kavram olmayıp; insan hakları ve özgürlüklerin genişletilmesi süreci olduğunun anlaşılmasının sağlanması hedeflenmektedir. Dersin kapsamını kalkınma iktisadı, tarihçesi ve temel teorileri; tarihsel bir perspektif içerisinde kalkınma iktisadı içinde insan hakları oluşturmaktadır.

İYA 511 İnsani Yardım Stratejisi (8 AKTS)

Bu derste strateji ve risk olgularını açıklayarak sürdürülebilir insani yardım konularında önceliklerin belirlenmesi hedeflenmektedir. Sosyal etki, iletişim yönetimi, kamu gönüllülük işbirliği insani yardım bağlamında incelenmektedir. Ayrıca Türkiye’de insani yardım modelleri ele alınmaktadır.

İYA 512 İnsani Yardım Etiği (8 AKTS)

Dersin amacı öğrencilerin insani yardım etiği konusundaki teorik arka plana vakıf olmasını sağlamaktır. İnsani yardım alanının disiplinler arası perspektifin kazandırılarak insani yardım alanında etiğin farklı yönlerinin ortaya konulması hedeflenmektedir. Ayrıca bu derste teknoloji ve siyaset ekseninde insani yardım konuları tartışılmaktadır.

İYA 513 Dezavantajlı Gruplar ve İnsani Yardım (8 AKTS)

Dersin amacı, insani yardım konusunda dezavantajlı grupların karakteristikleri ile ilgili farklılıkların kavranmasıdır. Dezavantajlı gruplarda önceliklerin belirlenmesi, yardım esnasında dikkat edilmesi gereken hususlar, dezavantajlılıkta kamu gönüllülük ilişkileri, sosyal içerme ve iletişim konuları dersin içeriğini oluşturmaktadır.

İYA 514 İnsani Yardım ve İnsan Felsefesi (8 AKTS)

İnsan felsefesi insanı anlamaya yönelik yaklaşımlardan yola çıkarak insanın önemini merkeze almak suretiyle insan gerçeğinin çok boyutluluğunu ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu derste felsefenin temel prensipleri insani yardım bağlamında ele alınmaktadır. Öğrencilerin karşılaştığı insan görüşlerini felsefe tarihi içinde ve güncel felsefi tartışmalar içerisinde konumlandırması beklenir.