Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Enstitüsü
|

Güvenlik Çalışmaları Yüksek Lisans Programı (Türkçe)

Amaç ve Kapsam

Günümüz toplumlarının güvenlik algı, tehdit ve sorunları son derece karmaşıklaşmış ve çeşitlenmiştir. Güvenlik tehditleri askeri tehditle sınırlı kalmayıp toplumsal hayatın her alanını ve toplumun her kesimini hedef alır hale gelmiştir. Güvenlik kavramı evirilerek hibrit savaş, asimetrik savaş, vekalet savaşı, ekonomik savaş, kur savaşları, ticari savaş, biyolojik savaş ve siber savaş gibi güvenlik çalışmalarının konusu olması gereken birçok savaş çeşidi ve güvenlik sorunu türemiştir.

Bu bağlamda çağdaş güvenlik çalışmaları, güvenliği sadece sıcak çatışmayı kapsayan askeri güç ve kapasite ile sınırlı tutmamakta, daha kapsayıcı ve bütüncül bir gelişim göstermektedir. Bu yüzden, toplumların güvenlik çıktılarını maksimize etmek için, demografi, göç, çevre, ekonomi, finans, sağlık, gıda, siber hayat, enerji vb. gibi alanları, disiplinlerarası bir yaklaşımla ve güvenlik çalışmaları bağlamında ele almak elzemdir.

Çağdaş güvenlik kavramı çerçevesinde tasarlanan bu tezli yüksek lisans programı, öğrencilere uluslararası düzeyde kamu sektörünün ve özel sektörün ihtiyaç duyacağı teorik ve pratik beceri ve arkaplanı sunacaktır. Program, öğrencilerin kariyerlerinin gelişimine katkıda bulunup onlara ülke ve dünya güvenliğine daha iyi hizmet edebilmeyi mümkün kılacak donanımı sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Programın misyonu, yeni nesil analistleri, akademisyenleri, karar alıcıları, danışmanları ve uygulayıcıları, bugünün uluslararası ortamında toplumların ve hükümetlerin karşılaştığı güvenlik sorunları konusunda eğitmektir.

Güvenlik Çalışmaları Yüksek Lisans Programı, siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler, iktisat, işletme, mühendislik, sosyoloji, tarih ve halk sağlığı gibi bilim dalları ile etkileşim içinde bulunan disiplinlerarası bir yüksek lisans programı olarak düşünülmüştür. Program, güvenlik sorunlarını bütüncül ve disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alacaktır. Özellikle Türkiye’nin çevre ülkelerine yoğunlaşarak, güvenlik sorunlarının ekonomik, tarihi, siyasi, askeri, dış politik, kültürel ve sağlık boyutlarını içeren bir yüksek lisans programı olması öngörülmektedir.

Önerilen programın metodolojisi, mevcut benzer programlardan farklıdır. Bu fark, disiplinlerarası bir yaklaşımla programın istatistiki /sayısal yöntemler, etki analizi/ekonomik değerlendirme, sosyal ağ analizi, oyun teorileri, karar teknikleri, coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ve yapay zekâ gibi öğrencilere veri, kanıt, bulgu ve analiz odaklı teknik donanım kazandırılacak dersler içermesinden gelmektedir. Bu fark sayesinde öğrenciler, ulusal ve küresel güvenlik sorunlarına daha güçlü bir analitik yaklaşımla yaklaşabilecek, çalışmalarında hem analiz hem de sunum için zengin araç ve yöntemleri kullanabilme becerisine sahip olacaklardır.

Güvenlik Çalışmaları Tezli Yüksek Lisans Öğretim Programı

 

DERS KODU

DÖNEM

DERS ADI

KREDİ

AKTS

TÜR

GÜÇ 501

GÜZ

Güvenlik Çalışmalarına Giriş

3

20

Zorunlu

GÜÇ 503

GÜZ

Güvenlik Çalışmalarında Araştırma Yöntemleri ve Bilimsel Etik

3

20

Zorunlu

GÜÇ 505

GÜZ

Avrupa Güvenliğine Karşı Tehditler

3

10

Seçmeli

GÜÇ 507

GÜZ

Savunma ve Güvenlik Ekonomisi

3

15

Seçmeli

GÜÇ 509

GÜZ

Türkiye’nin Deniz Güvenliği ve Uluslararası Deniz Hukuku

3

10

Seçmeli

GÜÇ 511

GÜZ

Etnik Çatışma ve İç Savaş

3

10

Seçmeli

GÜÇ 513

GÜZ

Güvenlik Çalışmalarında Sosyal Ağ Analizi

3

15

Seçmeli

GÜÇ 515

GÜZ

Global Güvenliğe Ekonomik Yaklaşımlar

3

15

Seçmeli

GÜÇ 517

GÜZ

Güvenlik Çalışmalarında Örgüt Teorileri

3

10

Seçmeli

GÜÇ 519

GÜZ

Güvenlik Çalışmalarında Sistem Mühendisliği

3

10

Seçmeli

 

 

 

 

 

 

GÜÇ 502

BAHAR

Güvenlik Çalışmalarında İstatistik ve Sayısal Yöntemler

3

20

Zorunlu

GÜÇ 504

BAHAR

Enerji ve Çevre Güvenliği

3

15

Seçmeli

GÜÇ 506

BAHAR

Güvenlik Çalışmalarında Etki Değerlendirme ve Politika Analizi

3

15

Seçmeli

GÜÇ 508

BAHAR

Ortadoğu’da Çatışma ve Güvenlik

3

10

Seçmeli

GÜÇ 510

BAHAR

Uluslararası Güvenlik

3

10

Seçmeli

GÜÇ 512

BAHAR

İstihbarat Disiplinleri ve Savunma Teknolojileri

3

10

Seçmeli

GÜÇ 514

BAHAR

Siyasal Şiddet

3

10

Seçmeli

GÜÇ 516

BAHAR

Çağdaş Güvenlik Sorunları ve Türkiye

3

10

Seçmeli

GÜÇ 518

BAHAR

Güvenlik Çalışmalarında Seçilmiş Konular: Sağlık, Gıda ve Siber Alan

3

10

Seçmeli

GÜÇ 520

BAHAR

Güvenlik Çalışmalarında Oyunlar ve Stratejiler

3

10

Seçmeli

GÜÇ 522

BAHAR

Güvenlik Çalışmalarında Yapay Zeka ve Güvenlik

3

10

Seçmeli

GÜÇ 524

BAHAR

Güvenlik Çalışmalarında Sistem Çözümü ve Dizaynı

3

10

Seçmeli

 

 

Yüksek Lisans Derecesi Almak İçin Gerekli Olan Toplam Kredi Sayısı İle Alınması Gereken Zorunlu Ve Seçmeli Dersler

Güvenlik Çalışmaları programını başarıyla tamamlayabilmek için, üçü (3) zorunlu ve biri (1) seminer dersi olmak üzere, toplamda dokuz (9) ders alınarak en az 120 AKTS’nin başarılı bir şekilde tamamlaması gerekmektedir. Ayrıca, bütün öğrenciler, mezun oluncaya değin, uzmanlık alan dersine de kayıt yaptırmalıdırlar. Tez aşamasında olan öğrenciler ise, uzmanlık alan dersine ek olarak, tez çalışması dersine kayıt olmalıdırlar.

Ders İçerikleri

GÜÇ 501 – Güvenlik Çalışmalarına Giriş - 3 Kredi, 20 AKTS

Bu derste, uluslararası güvenlik çalışmalarında var olan belli başlı teoriler, realizmden post-modern yaklaşımlara kadar, eleştirel bir şekilde derste ele alınacak ve tartışılacaktır. Derste temel güvenlik kavram ve teorilerini açıklanacak, öğrencilere güvenlik konularında analitik ve kritik düşünme becerileri kazandırılacaktır.

GÜÇ 503 – Güvenlik Çalışmalarında Araştırma Yöntemleri ve Bilimsel Etik - 3 Kredi, 20 AKTS

Bu ders, öğrencileri, sosyal bilimlerde araştırma usulleri ile tanıştırmayı, onlara araştırma kabiliyeti kazandırmayı hedefler. Ders, bilim felsefesi, bilimsel yazım, kaynak gösterme, bilimsel etik ve bilimsel yayın hazırlığı gibi konularda öğrencilere donanım kazandırmayı amaçlar.

GÜÇ 505 – Avrupa Güvenliğine Karşı Tehditler - 3 Kredi, 10 AKTS

Bu dersin amacı, öğrencileri Avrupa güvenliğini tehdit eden yeni nesil tehlikelere karşı bilgiye dayalı analiz kabiliyeti kazandırmaktır. Süregelen bu tehditlerden öne çıkanlar şöyle sırlanabilir: sınır-aşan hibrit tehditler, küresel terörizm, kitlesel göç hareketleri, bulaşıcı hastalıklar, finansal krizler, vb.

GÜÇ 507 – Savunma ve Güvenlik Ekonomisi - 3 Kredi, 15 AKTS

Bu ders, savunma ve güvenlik hizmetlerinin üretim ve finansmanını konu alır. Ders, doğal kaynaklar dağılımı, faiz oranları, döviz kurları, ticaret açıkları, göç dalgaları gibi olguların ülke ve bölgelerin güvenlikleri üzerindeki etkilerini analiz eder. Ders, ekonomik etkenlerin mevcut küresel güvenlik üzerindeki etkilerini teorik ve ampirik şekilde inceleyerek, öğrencilerin uluslararası güvenlik, ticaret savaşları ve ekonomik yapı arsındaki ilişkiyi anlamalarını hedefler.

GÜÇ 509 – Türkiye’nin Deniz Güvenliği ve Uluslararası Deniz Hukuku - 3 Kredi, 10 AKTS

Türkiye’nin Deniz Güvenliği ve Uluslararası Deniz Hukuku dersi Türkiye'nin deniz güvenliği ve uluslararası deniz hukukuna bir giriş niteliğindedir ve daha ileri çalışmalar için seçilen konuların temellerini ve giriş sayısını kapsamayı amaçlamaktadır. Bu ders, günümüzün önde gelen konularından bazıları da dahil olmak üzere bazı önemli deniz güvenliği konularına ve uluslararası deniz hukuku konularına odaklanacaktır. Seçilen konular arasında Deniz güvenliği, Uluslararası Deniz hukukunun gelişimi, Türk Boğazlarının hukuki rejimi, Türk Boğazlarının güvenliği, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki yargı yetkisine ilişkin sınırlandırma konuları, Türkiye'nin deniz güvenliği, denizlerin siber güvenliği yer almaktadır.Bu konular, öğrencilerin uluslararası deniz hukuku ve deniz güvenliği alanları konularını ileri düzeyde analiz etmesini ve sentezlemesini sağlar.

GÜÇ 511 – Etnik Çatışma ve İç Savaş - 3 Kredi, 10 AKTS

Soğuk savaşın ardından devletlerarası savaşların sayısı dramatik şekilde azalırken, sivil savaşların ve etnik çatışmaların sayısı ciddi artış gösterdi. Bu tür savaşlar, müdahil olan aktörlerin sayısına da bağlı olarak çözülmesi oldukça zor olabilmekte, savaş sonrası yeniden inşa, adalet ve barışın sağlanması konularında zor seçenekler sunmaktadır. Bu ders etnik çatışma ve sivil savaşları farklı yönleriyle ve farklı vakalar ışığında ele alacaktır.

GÜÇ 513 – Güvenlik Çalışmalarında Sosyal Ağ Analizi - 3 Kredi, 15 AKTS

Önerilen bu ders kapsamında öğrencilerin güvenlik konularında sosyal ağ analizinin temel varsayımlarına ilişkin teorik bir altyapıya sahip olması, teorik altyapının temel uygulama alanlarını programlar aracılığıyla öğrenmesi hedeflenmektedir. Ders, karar alıcı birimler ve oyuncular arasındaki etkileşimlerin frekans, uzaklık, zayıflık/güçlülük bakımından analizini konu alır.

GÜÇ 515 – Global Güvenliğe Ekonomik Yaklaşımlar - 3 Kredi, 10 AKTS

Bu ders, bir bilim olarak iktisatın güvenlik söylemine entegre edilmesini ve güvenlik çalışmalarında belirleyici bir unsur olarak ele alınmasını amaçlamaktadır. Ayrıca ekonominin güvenlik, çatışma, tehdit gibi kavramlarla ilişkilendirilebilen belirli sorunların çözümünde matematiksel ekonomik modeller uygulama becerilerinin kazandırılmasını hedeflemektedir.

GÜÇ 517 – Güvenlik Çalışmalarında Örgüt Teorileri - 3 Kredi, 10 AKTS

Bu ders öğrencilerin, örgüt ve teori kavramlarını tanımlayabilmelerini ve güvenlik alanında örgütlerin gelişim süreci, örgütlerin varlık nedenleri ve örgüt araştırma alanının gelişimini özetleyebilmeleri, örgütlere farklı bakış açılarını öğrenmeleri amaçlanmaktadır. Ders, güvenlik çalışmalarının konusu olabilecek birimlerin organize olma biçimlerini teorik çerçeveler içinde ele alır.

GÜÇ 519 Güvenlik Çalışmalarında Sistem Mühendisliği - 3 Kredi, 10 AKTS

Bu ders, kaos ve sistemin ne olduğunu anlatır. Aralarındaki felsefi ilişkiyi ve geçişleri gösterir. Sistem, kriz ve kaos süreçlerinin tanımlamalarını yaparak aralarındaki mantıki bağlantıları ortaya çıkarır. Bunun için de farklı sistem yaklaşımlarını açıklar.

GÜÇ 502 – Güvenlik Çalışmalarında İstatistik ve Sayısal Yöntemler - 3 Kredi, 20 AKTS

Bu ders, istatistik ve nicel yöntemlerden yararlanarak güvenlik çalışmalarında uzmanlaşan öğrencilerin güvenlik meselelerini sayısallaştırılan şekillerde ifade etme düşünmelerine yatkınlık kazanmalarını amaçlamaktadır. Ders boyunca araştırma sorusu oluşturma, hipotez geliştirme, metodoloji seçimi, veri toplama, veri yönetimi, veri analizi, sonuç çıkarma, alıntılama, referans verme teknikleri, araştırmada etik gibi konular, teorik ve uygulamalı bir şekilde açıklanır. Derste kullanılacak veri setleri ve örnekler daha çok güvenlik konularını içerecektir.

GÜÇ 504 –Enerji ve Çevre Güvenliği - 3 Kredi, 15 AKTS

Enerji kaynaklarının dağılımı ve geçiş yolları global güvenlik üzerinde önemli etkileri olan alanlardan biridir. Bu ders, öğrencilere, mevcut küresel sistemde enerji ve çevre konularının birbirleriyle ilişkisini, uluslararası güvenlik sistemine yaptıkları etkiler üzerinden öğretmeyi amaçlar.

GÜÇ 506 – Güvenlik Çalışmalarında Etki Değerlendirme ve Politika Analizi - 3 Kredi, 15 AKTS

Bu ders, kıt kaynakların en değerli kullanım yerlerinin tespitine yarayacak sistematik karşılaştırma yaklaşımlarını içerir. Öğrencilere güvenlik alanında siyaset yapıcıların ve karar vericilerin bir politika ya da projenin olası ve öngörülen etkilerini değerlendirebilmelerini sağlayacak ve ilgili kararların amaçları ne ölçüde karşıladığı/karşılayabileceği bilgi ve becerilerini kazanmalarını sağlayacaktır. Böylece aktörler, süreçler ve olası sonuçlar birlikte değerlendirilebilecektir.

GÜÇ 508 –Ortadoğu’da Çatışma ve Güvenlik - 3 Kredi, 10 AKTS

Bu dersin amacı, öğrencilerin Ortadoğu'da kronikleşmiş belli başlı ihtilaflar ile güvenlik meselelerine vakıf olmasını sağlamaktır. Ders kapsamında bölgede ortaya çıkmış tarihsel ve güncel güvenlik sorunlarının ve ihtilafların arka planı, mevcut durumu, tarafların pozisyonları ve literatürdeki tartışmalar ele alınacaktır.

GÜÇ 510 – Uluslararası Güvenlik - 3 Kredi, 10 AKTS

Bu ders, öğrencilerin uluslararası güvenlik literatür ve pratiğindeki güncel konuları kavramasını ve tartışmasını hedefler. Ders, uluslararası güvenlik sorunlarını tarihi ve güncel vaka çalışmaları etrafında ele alır.

GÜÇ 512 – İstihbarat Disiplinleri ve Savunma Teknolojileri - 3 Kredi, 10 AKTS

Bu ders, öğrencilerin, savunma teknolojileri ve istihbarat alanındaki yeni teknolojik gelişmeleri öğrenmesini ve takip edebilmesini hedefler. Ders, istihbarat ve savunma teknolojilerini tarihi ve güncel vaka çalışmaları etrafında ele alır.

GÜÇ 514 – Siyasal Şiddet - 3 Kredi, 10 AKTS

Bu ders siyasal şiddet adını verdiğimiz olgunun farklı yansımalarını ve türlerini incelemektedir. Ders, terörizmin tek 'siyasal' şiddet tarzı olup olmadığı ve 'siyasal'dan ne anladığımızı güncelleyip güncellemememiz gerektiği sorularını tartışmaktadır.

GÜÇ 516 – Çağdaş Güvenlik Sorunları ve Türkiye - 3 Kredi, 10 AKTS

Türkiye jeopolitik konumu nedeniyle güvenlik konusunda ciddi sorunların üstesinden gelmek zorundadır. Bu ders, öğrencilere, çağdaş güvenlik sorunlarının Türkiye’ye yansımalarını göstermek ve tartışmak için tasarlanmıştır.

GÜÇ 518 – Güvenlik Çalışmalarında Seçilmiş Konular: Sağlık, Gıda ve Siber Alan - 3 Kredi, 10 AKTS

Bu ders, güvenlik çalışmalarını sağlık, gıda ve siber alan konuları etrafında ele almaktadır. Can güvenliği nihayetinde sağlık ve yaşam kalitesi ile ilgilidir. Gıda ve bilgi güvenliği de kaliteli yaşamın önemli bir parçasıdır. Bu bağlamda ders, sağlık, gıda ve siber alandaki güvenlik sorunlarını bir seçilmiş konular çerçevesinde ele almaktadır.

GÜÇ 520 – Güvenlik Çalışmalarında Oyunlar ve Stratejiler - 3 Kredi, 10 AKTS

Oyun teorisi, rasyonel ajanlar arasında karşılıklı bağımlılık durumları olarak tanımlanan stratejik durumların analizlerini yapmakla ilgilidir. Oyun kuramı; iklim değişikliğini engelleme çabaları, devletlerarası çatışmalar, ticaret anlaşmazlıklarının çözümü gibi birçok gerçek-dünya vakasına uygulanabilir. Bu ders boyunca oyun teorisi, gerçek dünyadaki stratejik durumlarla ilişkilendirilecektir. Böylece soyut oyun teorisi ile uluslararası politik ekonomi, uluslararası kamu politikası ve uluslararası güvenlik uygulamaları arasında bağlantılar kurulacaktır.

GÜÇ 522 –Yapay Zeka ve Güvenlik - 3 Kredi, 10 AKTS

Yapay zeka (AI) ekonomi, toplum ve devletteki değişimlerin temel itici gücü olması nedeniyle günümüzde, ulusal ve uluslararası siyasi tartışmaların da önemli bir konusu haline gelmiştir. Yapay zekanın dış politika ve savunma üzerindeki etkilerinin yanında iç güvenlik üzerine etkileri de göz ardı edilemiyor. Özellikle, AI tabanlı uygulamaların, AI teknolojisi üzerindeki rekabetin ve bunun sonucunda ortaya çıkan güç değişimlerinin, AI'nın düzenlenmesi ve yönetişiminin ve istihbarat servislerinin faaliyetlerindeki değişikliklerin yol açtığı beklenen çatışma ve hatta savaş riskleri barındırmaktadır. Bu ders planı yapay zeka, ulusal ve uluslararası güvenlik politikalarına ilişkin teorik ve uygulamalı materyalleri içermektedir.

GÜÇ 524 Güvenlik Çalışmalarında Sistem Çözümü ve Dizaynı – 3 Kredi 10 AKTS

Sistem, kriz ve kaos süreçlerinin değişik metodlarla analiz edilerek değerlendirilmesini anlatır. Sistemin diğer sistemlerle ilişkilerini araştırır ve çalışılan bir sistemin, sistemler sistemi olup olmadığını değerlendirir. Bu değerlendirmeler için çeşitli yaklaşımlar ve metodlar kullanır. Var olan bir sistemin nasıl onarılıp iyileştirilebileceğini gösterir. Yeni bir sistem kurulacaksa da temelden adım adım nasıl kurulum yapılacağını anlatır.