11 Kasım 2025 tarihinde Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Fen ve Uygulamalı Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Yüksek Lisans Programı'nda Dr. Cemile Feyzan Şimşek tarafından verilen ARCH 531 – Mimarlık ve Şehirde Kurgusal Mekânlar ve Yapay Zeka dersi kapsamında, konuk öğretim üyesi Dr. Ömer Faruk Pamak'ın "Orta Dünya'nın Mimarisi: Diyarların Ötesinde Bir Vizyon" başlıklı dikkat çekici bir konferansına ev sahipliği yaptı.
Dr. Pamak'ın konferansı, J.R.R. Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi evreninin mimari ve felsefi boyutlarına derinlemesine bir bakış sundu. Oturum, Tolkien'in hayal dünyasının farklı bir katmanını mimari ve sinematik bir perspektiften aydınlatan üç ana bölümden oluştu.
İlk bölümde Dr. Pamak, J.R.R. Tolkien'in hayal dünyasının mimari ve felsefi boyutlarına dair kapsamlı bir genel bakış sundu. Tolkien'in hayatını, entelektüel geçmişini ve yaratıcı eserlerini ele alan Dr. Pamak, filolojik uzmanlığının ve mitopoetik vizyonunun Orta Dünya'nın mekânsal ve kültürel mantığını nasıl şekillendirdiğini vurguladı. Yazarın akademik kariyerini ve diller ile antik mitolojilere olan hayranlığını izleyerek, Dr. Pamak, Tolkien'in kurgusal dünyasının manzaralarına ve medeniyetlerine ilham veren köklü kültürel temelleri bağlamlandırdı.
İkinci bölüm, Orta Dünya'nın sinematik yorumuna odaklanarak, Peter Jackson'ın yönetmenlik vizyonunu ve Tolkien'in mimari hayal gücünü hayata geçiren film çekim tekniklerini analiz etti. Yüzüklerin Efendisi: Yüzük Kardeşliği, İki Kule ve Kralın Dönüşü filmlerinden örneklerle Dr. Pamak, film üçlemesindeki görsel kompozisyon, ışıklandırma ve mekânsal çerçevelemenin Orta Dünya'nın mekanlarının mitolojik derinliğini ve estetik tutarlılığını nasıl artırdığını tartıştı.
Son olarak, görsel açıdan en ilgi çekici üçüncü bölümde, derste Orta Dünya'nın yerleşim yerleri ve mimari tipleri incelendi; Shire'ın pastoral tasarımından Minas Tirith'in anıtsal yapılarına ve Rivendell'in uhrevi mimarisine kadar. Dr. Pamak, her bir yapılı çevrenin farklı sosyal, ahlaki ve kozmolojik ilkeleri nasıl yansıttığını vurgulayarak, gerçek dünya mimari teorisiyle yankı bulan, biçim, sembolizm ve maddi kültür konusunda sofistike bir anlayışı ortaya koydu.
Ders, kurgusal mimarinin -mit, film ve dijital hayal gücü merceğinden bakıldığında- mimari düşünce ve tasarım eğitiminin sınırlarını nasıl genişletebileceği üzerine bir değerlendirmeyle sona erdi. Hem öğrenciler hem de öğretim üyeleri, oturumu disiplinlerarası derinliği ve edebiyat, sinema ve mimari teorinin ilham verici sentezi nedeniyle övdü.
