Projeler

TÜBİTAK 1001- Çocukların Sosyal Medyada Hukuka Aykırı Davranışlarına İlişkin Farkındalıklarının Değerlendirilmesi: Ankara İli Örneği


Proje Başlığı: Çocukların Sosyal Medyada Hukuka Aykırı Davranışlarına İlişkin Farkındalıklarının Değerlendirilmesi: Ankara İli Örneği

Program Kodu ve Adı: TÜBİTAK 1001- BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA PROJELERİNİ DESTEKLEME 

Proje Özeti

Çocukların sosyal medya kullanımının artması, onları pasif izleyiciden aktif içerik üreticisi konumuna taşıyarak çeşitli hukuki sorumluluklarla karşı karşıya bırakmaktadır. Özellikle 12-18 yaş grubundaki çocukların sosyal medya üzerinden kazanç elde etmeye yönelmeleri, ceza, ticaret ve vergi hukuku bağlamında yeni yükümlülüklerin doğmasına neden olmaktadır. Ceza hukuku boyutunda, hakaret, tehdit, siber zorbalık ve kişisel verilerin hukuka aykırı kullanımı gibi suç tipleri çocukların farkına varmadan işleyebileceği fiiller olarak öne çıkarken; elektronik ticaret ve pazarlama çerçevesinde örtülü reklam, elektronik pazarlama ve tüketiciyi yanıltıcı paylaşımlar, çocukların sorumluluk altına girmesine yol açmaktadır. Vergi hukukunda ise gelir elde eden çocuğun vergisel ödevleri, kanuni temsilcilerinin sorumluluğunu da beraberinde getirmektedir. Bu proje, 12-18 yaş çocukların sosyal medyadaki hukuka aykırı davranışlarına karşı farkındalık düzeyini ölçerek hem ebeveynler hem de kurumlar için somut öneriler sunmayı hedeflemekte, böylece literatürdeki önemli bir eksikliği giderecektir. Disiplinlerarası yaklaşımı ve saha çalışmalarıyla elde edilecek kapsamlı veriler sayesinde ceza, ticaret ve vergi hukuku ile sosyal hizmet perspektifini bütünleştirmeyi amaçlayan proje, çocukların sosyal medyada karşılaşabilecekleri riskleri önleyici ve koruyucu mekanizmaların geliştirilmesi açısından özgün bir değer taşımaktadır.

Proje, karma araştırma modeliyle yürütülecek olup nicel ve nitel veri toplama tekniklerini bir arada kullanacaktır. Nicel aşamada, 12-18 yaş grubundaki çocuklar arasında geniş katılımlı anketler uygulanarak sosyal medya kullanım şekilleri, hukuka aykırı davranışlara ilişkin bilgi düzeyleri ve gelir elde etme pratikleri ölçülecektir. Nitel aşamada ise odak grup ve derinlemesine görüşmeler yapılarak, çocukların ve ebeveynlerin sosyal medya deneyimleri daha derinlemesine değerlendirilecektir. Hukuki analizlerde ulusal ve uluslararası mevzuat incelenecek; suç tipleri, vergilendirme esasları ve ticari reklam düzenlemeleriyle ilgili örnek uygulamalara yer verilecektir. Böylece, farklı yöntemlerden elde edilen veriler birleştirilerek çocukların hukuka aykırı davranışlardaki farkındalık düzeylerinin kapsamlı bir portresi çıkarılacaktır.

Proje, 12. Kalkınma Planı’nın “nitelikli insan, güçlü aile” ve “adaleti esas alan demokratik iyi yönetişim” eksenlerine doğrudan katkı sunarken, sosyal medya platformlarının bilinçli kullanımının teşvik edilmesiyle dijital dönüşüm hedeflerine de dolaylı destek sağlamaktadır. Çocukların ceza, ticaret ve vergi hukuku alanlarında karşılaşabilecekleri risklere karşı farkındalıklarının artırılması, toplumda hukuka uygun davranış kültürünün yaygınlaşmasına katkıda bulunacaktır. Araştırma bulguları, ailelere ve eğitimcilere yönelik farkındalık eğitimlerinin tasarımına temel oluşturacak, böylelikle çocukların suça sürüklenmesini önleyici programların geliştirilmesine ışık tutacaktır. Ayrıca dijital platformlarda vergisel ve ticari yükümlülüklerini yerine getirmeyen çocuk fenomenlerin kayıt altına alınması, devletin gelir politikalarına da olumlu etki yapacaktır. Proje sonuçlarının yer alacağı final raporu ve düzenlenecek bilgilendirme toplantıları, ilgili kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarının gelecekteki planlamalarına rehberlik ederek çocukların sosyal medyada daha güvenli ve sorumluluk bilinci yüksek bireyler olarak yer almalarına katkı sağlayacaktır.


Araştırmacılar:


Bursiyerler: