İSG Tezsiz Yüksek Lisans Programı

Programın Amacı

İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG), işin yapılması sırasında işyerindeki fiziki çevre şartları sebebiyle çalışanların maruz kaldıkları sağlık sorunları ve mesleki risklerin ortadan kaldırılması veya azaltılması ile ilgilenen bilim dalıdır. İSG; tıbbın, tekniğin ve birçok bilim (fizik, kimya, mühendislik, sosyoloji, psikoloji, hukuk, sosyal politika vb.) dalının ilgi alanına giren multidisipliner bir çalışma alanıdır. Her işyeri yapılan işin niteliğine bağlı olarak sağlık ve güvenlik açısından tehlikeler barındırmaktadır. İSG’de amaç, çalışanları korumak, işletme ve üretim güvenliğini sağlamaktır.

Uluslararası kuruluşların ulusal mevzuatları oluşturmadaki yol göstericiliği ve konunun önemi hemen her ülkenin mevzuatında İSG ile ilgili düzenlemelerin yer almasını sağlamıştır. Ülkemizde bu konudaki en son düzenlemelerde; 20.06.2013 tarihli 6331 Sayılı "İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu" ile İş Sağlığı ve Güvenliğinin tüm kuralları belirlenmiştir. Bu kanuna bağlı olarak çıkartılan “İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik” ile iş sağlığı ve güvenliği alanında yüksek lisans yapmış mühendislere B sınıfı iş güvenliği uzmanı olabilme imkanı sağlanmıştır.

İş Sağlığı ve Güvenliği Yüksek Lisans Programları ile, iş yerinde iş kazası ve meslek hastalıklarına sebebiyet verebilecek her türlü etkenin ve uygulamanın tespiti ile gerekli korunma programının oluşturulması, çalışma ortamının yarattığı riskleri belirlenerek ortamın geliştirilmesi çalışmalarının planlanması ve hayata geçirilmesi, üretimin kanunlar ve yönetmelikler ile belirlenen sağlık ve güvenlik kurallarına uygun koşullarda yapılması, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin gerçekleştirilmesi, gibi çalışmaların bilimsel yöntem ve analizlere dayanarak yüksek bir doğrulukla yapılması, sürekli iyileştirilmesi ve geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Bu sayede, üniversite-sanayi işbirliği ile çalışma alanlarına bilimsel metot ve analiz yöntemleri uygulayarak verimliliğin artması sağlanırken işyerlerinden sağlanacak bilgi ve imkanlar ile önemli bilimsel yayın ve çalışmalar gerçekleştirilmesi mümkün olacaktır.

Disiplinler arası bir konumda olan “İş Sağlığı ve Güvenliği Tezsiz Yüksek Lisans” programı ve “İş Sağlığı ve Güvenliği Tezli Yüksek Lisans” programına; mühendislik fakültesi (bütün bölümler), tıp fakültesi, fen edebiyat fakültesi (fizik, kimya ve biyoloji bölümleri), mimarlık fakültesi, teknoloji fakülteleri mezunları ile sosyal alanlardan (işletme ve iktisat bölümleri) mezun olmuş adaylar ve sağlık (hemşirelik, sağlık kurumları yöneticiliği), iş sağlığı ve güvenliği alanında ön lisans eğitimi alıp ayrıca herhangi bir alanda dört yıllık lisans düzeyinde eğitimini tamamlamış olanların başvurmaları öngörülmektedir.

Program Kazanımları

  1. İşyeri ortam faktörleri, çalışma koşulları ve korunma ilkeleri ile ilgili kapsamlı ve güncel bilgilere sahiptir.
  2. İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuatı bilir, güncel kalmak için takip eder.
  3. Risk analizi konusunda bilgi sahibi oluşu
  4. İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda araştırma yöntemleri ve araştırmalarda kullanılan istatistik yöntemler hakkında bilgi sahibidir.
  5. İş Sağlığı ve Güvenliği alanında edindiği bilgi ve becerilerine uygun yöntemler ve araçlar kullanarak çeşitli sektörlerde çalışanların sağlık ve güvenlik sorunlarını tespit etme, çözüm önerileri üretme, program geliştirme, yürütme ve değerlendirme becerisine sahiptir.
  6. İş sağlığı ve güvenliğinde kullanılan kişisel koruyucu donanımları tanır ve bilir.
  7. İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda disiplinler arası etkileşimi kavrar, alana ilişkin sorunların tespiti ve çözümünde ekip çalışmasına katılır ve bilgi paylaşımında bulunur.
  8. İş Sağlığı ve Güvenliği alanında yaptığı çalışmalarda ve tüm akademik çalışmalarında bilimsel ve mesleki etik ilkelere uygun davranır.
  9. İş Sağlığı ve Güvenliği alanındaki öncelikli konularda araştırma ve sunum yapar, rapor haline getirir.
  10. İş Sağlığı ve Güvenliği Yüksek Lisans programından mezun olan öğrenciler, İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğe uygun lisans mezunları T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın açmış olduğu İş Güvenliği Uzmanlığı “B Sınıfı” belge alma sınavına doğrudan girmeye hak kazanırlar.
  11. İş Sağlığı ve Güvenliği Tezli Yüksek Lisans programından mezun olan öğrenciler, doktora programına devam edebilme imkanı kazanırlar.

Program Uygulanışı

Tezli programa katılan öğrencilerden en az 7 ders (56 AKTS) almaları ve seminer, tez ve özel çalışmalarını tamamlamaları beklenmektedir. Programda beklenen mezuniyet süresi dört yarıyıldır. 

Ders Planı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ders İçerikleri

İSGT501 İş Sağlığı ve Güvenliğine Giriş

İş Sağlığı ve Güvenliğine Giriş dersinin amacı iş güvenliği ve sağlığı alanını, kapsamını, önemini ve ülkemizde yetişmiş insan gücünün gerekliliğini öğrencilere tanıtmaktır. Bu amaçla iş güvenliği ve sağlığını ilgilendiren ana konular üzerinde durularak öğrencilerin bu hususta gereken alt yapı ve bilgi donanımının oluşturulması hedeflenmektedir.

İSGT 502 Meslek Hastalıkları

İşle ilgili hastalıkların sınıflandırması, tıbbi taranması, teşhisi, epidemiyolojiye giriş, biyolojik risk etmenleri ve toksikoloji.

İSGT 503 Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi

Öğrencilerin mesleki yaşamlarında; risk yönetiminin temel ilkelerini içselleştirmiş olarak ve farklı alanlardaki riskleri ve bu riskleri azaltmak üzere gerçekleştirilen risk yönetimi uygulamalarını  öğrenmiş olarak, hx”ayata geçirmelerine imkan tanımak amaçlanmaktadır. Risk Yönetiminin Temel Bileşenleri, Risk Yönetiminin Temel Adımları, Risklerin ölçeklendirilmesi, Risk Tanımlama Teknikleri, Risk Kontrol Yöntemleri, Türkiye ve Dünyada Risk Kontrol uygulamalarına değinilecektir.

 

İSGT 504 Fiziksel Risk Etmenleri ve Ergonomi

Ergonomi biliminin tanımı, kapsamı ve ilişkili olduğu disiplinler, Ergonomi biliminin tarihçesi, İnsan vücudunun yapısal özellikleri, hareket sistemi, kemikler, eklemler ve kaslar, İnsan ölçüleri ve antropometrik yaklaşım, Endüstriyel ergonomi kavramı, İnsan ölçüleri, fonksiyon ve performans ilkeleri doğrultusunda bireye uygun çalışma ortamı tasarlanması için öncelikli gereksinmelerinin anlaşılması, İnsan ergonomisi ile çevre ergonomisi uyum araştırması, İş ortamı koşullarının değerlendirilmesi ve iyileştirilmesidir.

İSGT 506 İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı

Öğrencilere genel olarak iş güvenliğinin, özelliklerini, ilkelerini ve kurallarını tanıtmaktır. Bu itibarla karşılaşılacak her türlü iş kazası meslek hastalığı karşısında durum tespiti yapılabilmesini sağlamak, ana nitelikleri ile işçiyi gözetme borcunun gerekleri açıklanarak, öğrencilerin iş hayatında karşılarına çıkacak durumlar karşısında sorun çözme ve kuralları uygulayıp çözüm üretme yeteneklerinin geliştirilmesinin sağlanmasıdır.

İSGT 508 Elektrik İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği

Bu dersin amacı, işyerlerinde elektrikle çalışmalarda ortaya çıkan riskler hakkında bilgi vermek ve bu risklere (elektrik çarpması ve yangın) karşı alınması gereken İş Sağlığı ve Güvenliğ (İSG) tedbirlerini öğretmektir. Elektrik ve iş güvenliği alanında uluslararası tanınan kurumlar (ANSI, IEEE , NFPA , ASTM ,ASSE ,OSHA)) tarafından oluşturulan standartlar ( (NESC) ANSI C-2 , (NEC) ANSI/NFPA 70 , ANSI/NFPA 70B , ANSI/NFPA 70E , NF C 17-100, NF C 17-10 ) ve ülkemizde geçerli olan mevzuat hakkında bilgi verilecektir. Bunlara ek olarak elektrik ve iş güvenliğine dair güvenlik yönetimi, organizasyonel yapı, güvenlik eğitimi yöntem ve sistemleri konularında bilgi verilecektir.

İSGT 509 Madencilik Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

Türkiye de oluşan kazalar bakımından maden sektörü inşaat ve metal sektörü ile birlikte en çok kaza görülen sektördür. Maden işletmeleri büyük işletmeler olduğu için madenlerde oluşan kazalarda kazalı sayısı fazla olmakta ve kaza sonuçları ciddi sonuçlar doğurmaktadır. Derste kaza istatistiklerinin tutulması, değerlendirilmesi ve kaza sayılarının azaltılması için alınacak önlemler verilecektir. İlgili yönetmelikler, iş kanunu ve mühendis sorumluluklarının açıklaması yapılacaktır.

İSGT 510 İnşaat Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

Bu dersin temel amaçları: İnşaat sektöründe inşaat güvenliğinin önemi ve belirlenmesi, inşaat güvenliğine ilişkin mevzuat gereksinimlerinin açıklanması, güvenlik programına olan gereksinimi ve bu programın inşaat sektörüne nasıl uyarlanacağının birbiriyle ilişkilendirilmesi, güvenlik programı elemanlarının belirlenmesi ve tanımlanması, inşaat işyerlerindeki temel tehlikelerin belirlenmesi ve inşaat işçilerinin bu tehlikelerden korunma yöntemlerinin anlatılması, inşaat güvenliği tazminatlarına ilişkin doğrudan veya dolaylı kayıpların miktarının belirlenmesidir.

İSGT 511 İş Hukuku

Bireysel iş hukuku kapsamında, işçi ve işveren arasında iş sözleşmesinin kurulmasıyla başlayan iş ilişkisinde tarafların karşılıklı hak ve yükümlülükleri, hakların kullanımı ve yükümlülüklere aykırılık halinde ilgili yaptırımlar; ödünç iş ilişkisi, asıl işveren-alt işveren (taşeron) ilişkisi gibi işverenin sorumluluğunu genişleten özel haller, 4857 Sayılı İş Kanunu kapsamında düzenlenmiş bulunan tazminatlar ile halen yürürlükte bulunan eski İş Kanununun 14. Maddesinde yer alan kıdem tazminatı, iş güvencesi ve işe iade davaları dersin temel eksenini oluşturacaktır. Ayrıca toplu iş hukukuna ait kavramlar olan  sendikalar ve üst kuruluşlar, toplu iş sözleşmeleri ve türleri de ayrıca inceleme konusu yapılacaktır.

İSGT 512 İlkyardım

İlk yardım temel uygulama (koruma-bildirme-kurtarma) kavramlarını bilme ve uygulama,  insan vücudu ile ilgili temel bilinmesi gerekenleri öğrenme, olay yerini ve hasta/yaralıları değerlendirme, solunum yolu tıkanıklığını açma, temel yaşam desteğini uygulama, kanama ve yaralanmalarda ilk yardım uygulama, şokta ilk yardım uygulama, ısı dengesi bozukluklarında ilk yardım uygulama, kafatası ve omurga yaralanmalarında ilk yardım uygulama, hasta/yaralı taşıma tekniklerini bilme ve uygulama, diğer acil durumlarda ilk yardım uygulama.

İSGT 513 Endüstriyel Hijyen ve İş Sağlığı

Endüstriyel hijyende temel kavramlar, terminoloji;  çalışma ortamında kimyasal, fiziksel ve biyolojik tehlikeler, ortam gözetimi ve gözetleme yöntemleri,  maruziyet kavramı, sayısal yöntemler.

İSGT 514 İş Sağlığı Epidemiyolojisi

İş sağlığında epidemiyolojinin tanımı. İş sağlığında epidemiyolojinin kullanım alanları. İş sağlığında epidemiyoloji ilkeleri. İş sağlığında kullanılan araştırma yöntemleri ve kullanılan ölçütler

İSGT 515 İş Psikolojisi ve İş Etiği

Bu ders iş psikolojisi ve iş etiği alanlarını birlikte ele almaktadır. İş psikolojisi temelde, bir çalışma ortamında insan davranışlarını incelemektedir. İncelediği önemli konular arasında çalışanların verimliliğini arttıracak uygun iş ortamının yaratılması, çalışanlar arasında etkin iletişim, takım davranışı gibi konuların yanı sıra çalışanların iş ortamına uyumu ve uygun elemanların işe alınmasını incelemektedir. Uygun iş ortamının yaratılmasına ilişkin olarak, işçi sağlığı ve güvenliği, iş kazalarının önemi, iş kazalarında çevresel ve insani faktörler incelediği diğer önemli konular arasındadır. İş etiği ise günümüzde işletmelerin varlıklarını devam ettirebilmeleri için önemli bir değişken olarak kabul edilmektedir. İş etiği temelde etik sorunlara konu olabilecek durumları ve bu durumlara ilişkin etik karar verme süreçlerini kapsamaktadır. İş psikolojisi alanın inceleme konusu olan uygun iş ortamının yaratılması, işçi sağlığı ve güvenliği gibi konular aynı zamanda etik iş ortamının oluşturulmasında önemli yer tutmaktadır. Bu nedenle bu dersin temel amacı iş psikolojisi ve iş etiği alanlarının kuramsal bakış açısından yararlanmak üzere uygun ve istenen çalışma ortamının gereklilikleri hakkında bilgi sahibi olmaktır.

İSGT 517 İş Kazaları ve Korunma

İş kazalarının tanımlanması. İş kazaları ölçütleri. Dünyada ve Türkiye’de iş kazaları sıklığı. İş kazalarında risk etmenleri. İşyerinde risk değerlendirme. İş kazalarından korunma

İSGT 518 Araştırma Yöntemleri

Bilimsel araştırma türleri ve yöntemlerini tanımlayabilme. Bilimsel araştırma konusunu belirleyebilme ve kaynak taraması yapabilme. Araştırma planı hazırlayabilme. Örnekleme yöntemleri. Anket formu hazırlayabilme. Hipotez testlerinin belirlenmesi. Araştırma projesi yazabilme. Etik konuları tanımlayabilme

İSGT 519 Biyoistatistik

Biyoistatistik temel kavramlarını tanımlayabilme. Değişken türlerini açıklayabilme. Veri toplama yöntemlerini ve verilerin organizasyonunu tanımlayabilme. Belirtici istatistikleri tanımlayabilme. Teorik dağılımları açıklayabilme. Örnekleme yöntemlerini tanımlayabilme. İstatistik yazılımı kullanabilme. Hipotez testlerini açıklayabilme. Bazı hipotez testlerini yapabilme

İSGT 520 Kimyasal Risk Etmenleri

Genel Kimya, Tehlikeli kimyasal maddeler, maddelerin tehlikelilik özellikleri, alınması gereken önlemler, koruyucu önlemler, ilk yardım ve mevzuat

İSGT 522 Acil Durum Planları ve Yangın

Acil durumlar ve afetlerin sonuçlarının önlenmesi ve zararlarının azaltılabilmesi amacıyla her bir aşamada yapılması gereken faaliyetlerin planlanması, kaynaklar arasında koordinasyonun sağlanması, uygulanması ve yönetilmesi için gerekli temel bilgi ve becerinin kazandırılması, ileri seviye uygulamalara altyapı oluşturulması.

İSGT 523 Taşıma İşleri ve Kaldırma Araçlarında Güvenlik

Taşıma yöntemleri, sürekli ve kesikli nakliyat sistemleri, katı, sıvı ve gaz maddelerin  sınıflandırılması depolanması  ve taşınması. 

İSGT 524 Kapalı Alanlarda Çalışmalar

Kapalı alanların tanımı. Kapalı alanlarda güvenli çalışma şekilleri. Kapalı alanlarda çalışmanın yasal dayanakları. Toplu korunma uygulamaları ve kişisel koruyucu donanımlar. Koruyucu malzeme kullanımının denetimi. Sistem kurma ve sökme işlemlerinin güvenli yapılması. Gaz ölçümleri ve kuralları. Kapalı alanların tehlike ve risk değerlendirmesi. Etiketleme ve işaretleme. Çalışma alanı sınırlandırma.

İSGT 528 Tehlikeli Madde ve Atık Yönetimi

Tehlikeli atıkların üretildiği noktadan bertaraf edilmelerine kadarki süreçte iş sağlığı ve güvenliğini tehdit eden risklerin belirlenmesi ve yönetiminin öğrenilmesi , Tehlikeli atıklarla çalışmak için gerekli iş sağlığı ve güvenliği standartlarının öğrenilmesi,  Tehlikeli atık operasyonları ve acil durum müdahalesi ile ilgili ulusal ve uluslararası yasa ve yönetmeliklerin öğrenilmesi.  Güvenli iş uygulamalarının öğrenilmesi, Acil durum prosedürleri, kişisel koruyucu ekipmanlar ve güvenli örnekleme yöntemlerinin öğrenilmesi, Dekontaminasyon prosedürlerinin öğrenilmesi, saha kirlenmesinde müdahale yöntemlerinin öğrenilmesi, Tehlikeli atıkların taşınması ve bertaraf tesislerinde risklerin yönetiminin öğrenilmesi amaçlanmaktadır.

İSGT 590  Proje (Kredisiz)

Bu ders tezsiz opsiyonda bulunan öğrenciler için zorunlu olup, iş güvenliği ve iş sağlığı alanlarındaki konularda lisansüstü öğrencilerin danışmanı ile yapacağı projeyi ve sunulmasını kapsar.

İSG 591 Seminer (Kredisiz)

Öğrencilerin araştırma ilgisini özendirmek amacıyla iş güvenliği ve sağlığı alanlarındaki konuların ve çalışmaların ilgili profesyoneller ve/veya lisansüstü öğrenciler tarafından sunulması ve tartışılmasını kapsamaktadır.

İSG 592 Özel Çalışmalar

Bu ders tezli opsiyonda bulunan öğrenciler için zorunlu olup tezle ilgili çalışmaları kapsamaktadır.

İSG 593 Tez (Kredisiz)

Bu ders tezli opsiyonda bulunan öğrenciler için zorunlu olup Anabilim Dalı Başkanı ve öğrencinin akademik danışmanı tarafından onaylanmış bir konuda akademik danışmanınca yönlendirilen bağımsız araştırmaya dayalı çalışmayı kapsamaktadır.

 

İndir