Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
|

Karabağ’da Normalleşme Süreci: Hukuki ve Siyasi Değerlendirmeler Paneli

single

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar (ULİSA) Enstitüsü tarafından 20.10.2021 tarihinde ‘‘Karabağ’da Normalleşme Süreci: Hukuki ve Siyasi Değerlendirmeler’’ paneli gerçekleştirildi. Açılış konuşmaları ile başlayan programın devamında müzik dinletisi ve panel icra edildi. Açılış konuşmalarında, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar (ULİSA) Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. İbrahim Demir, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İbrahim Aydınlı, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Başkanı Prof. Dr. Muharrem Kılıç, Azerbaycan Ombudsmanı Dr. Sabina Aliyeva ve Azerbaycan Cumhuriyeti Türkiye Büyükelçisi Reşad Memmedov hitaplarda bulundu. Programın devamında Azerbaycanlı sanatçı Arzu Kurbani tarafından Karabağ’ın dünü ve bugününü tasvir edecek nitelikte müzik dinletisi yapıldı. Panel, Doç. Dr. İbrahim Demir moderatörlüğünde Azerbaycan Ombudsmanlığı’ndan Zaur Velimehmetli, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Prof. Dr. Yücel Acer, İran Araştırmaları Merkezi’nden Kenan Aslanlı ve Kahramanmaraş Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nden Prof. Dr. Toğrul İsmayıl’ın katılımları ile icra edildi.

Açılış konuşmalarında Doç. Dr. İbrahim Demir, Karabağ Savaşı’nın birçok ilkleri beraberinde getirdiğinin altını çizdi ve en önemlisinin Türkiye-Azerbaycan dostluğunun çok farklı bir boyutta tezahürü olarak savaş doktrinlerini değiştirecek şekilde tarihte ilk defa silahsız hava araçları ile bir savaşın kazanıldığına dikkat çekti. Bulunduğumuz zamanın cephede kazanılan muzafferiyetin masada hukuk ve diplomasi alanında da kazanılma zamanı olduğunu vurguladı. Hocalı Soykırımından, kullanılan misket bombalarından ve vurulan binlerce sivilden çok iyi bilindiği üzere Karabağ’da yaşanan hukuki sorunlara ve insan hakları ihlallerine konuşmasında yer verdi. Açılış konuşmalarında Prof. Dr. İbrahim Aydınlı iki ülke arasındaki derin bağlara dikkat çekti. Karabağ’ın bağımsızlığı ile bölgede yeniden inşa sürecinin başladığına değinen Aydınlı, bu toprakların geleceğini inşa etmek hepimizin Türk coğrafyasına boynumuzun borcudur ifadelerine yer verdi. Prof. Dr. Muharrem Kılıç, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu bünyesinde Karabağ Savaşında sivillere yönelik hak ihlallerinin takibine ilişkin rapor hazırladıklarını belirterek söz konusu ihlallerin kurumsal takibine de devam edeceklerini ekledi. Ayrıca zaferin sürdürülebilirliğinin, bölgeye huzur ve barışın gelmesinin önemini vurguladı. Ombudsman Dr. Sabina Aliyeva, bölgedeki insan hakları ihlallerinin üzerinde durduğu açılış hitaplarında özellikle kara mayınları üzerine dikkat çekti. Ermenistan’ın bölgede yerleştirdiği mayınların bazılarının haritası mevcutken bazılarının olmamasının büyük bir sorun teşkil ettiğinin altı çizildi. Azerbaycan Cumhuriyeti Türkiye Büyükelçisi Reşad Memmedov hitaplarında muharebenin bittiğini ancak mücadelenin diplomatik anlamda devam ettiğini dile getirdi. Karabağ Savaşında yıkım ve tahribatların maddi ve manevi cezalar getireceğini belirtti. Savaşın önüne geçmek için güçlü olmak gerektiğini vurgulayarak Türkiye-Azerbaycan dostluğunun bu hususta kritik bir değere sahip olduğuna işaret etti.

Panel programı içerisinde Azerbaycan Ombudsmanlığı’ndan Zaur Velimehmetli etnik temizlik ve soykırım başta olmak üzere sivillere yönelik hak ihlalleri ile bölgedeki mayınlar konusunda değerlendirmelerde bulundu. Karabağ konusunda ele alınan uluslararası alandaki kararlar ve belgeler ile girişimlere değindi. Velimehmetli, Karabağ’da yaşanan hak ihlallerine dair örnekler paylaştı. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Prof. Dr. Yücel Acer konuşmasına Ermenistan’ın Azerbaycan topraklarını işgalinin gayri hukuki olduğunu belirterek başladı ve uluslararası hukuk sisteminin ihlallerin sona erdirilmesi adına sistemin adaletsiz olduğunu vurguladı. Benzer şekilde amacı barışı ve güvenliği sağlamak olan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, Azerbaycan topraklarında bazı devletlerin çıkarlarına hizmet edecek şekilde sistemi adaletsiz bir hale getirdiğini ifade etti. İran Araştırmaları Merkezi’nden Kenan Aslanlı Karabağ zaferinin farklı açılardan uluslararası camiada ele alındığına değinerek ittifakların yeniden oluştuğuna; ekonomik, enerji ve ulaşım dengelerinin değişime uğradığına dikkat çekmiştir. Son olarak Kahramanmaraş Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nden Prof. Dr. Toğrul İsmayıl, 3+3 yapılanmasına dikkat çekerek hali hazırda Azerbaycan, Türkiye ve Gürcistan’ın anlaşma içinde olduklarını ve bu sisteme Ermenistan, Rusya ve İran’ın katılması gerekliliğini aktardı. Bölgede barışın en iyi bu şekilde inşa edilebileceğinin altını çizdi.